Thép cây để sai chỗ thì gỉ và cong. Ống để sai chỗ thì thêm ba thứ nữa: móp ở điểm tì, lăn khi có người chạm vào, và đọng nước trong lòng — chỗ không ai nhìn thấy cho tới lúc đưa vào máy.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Ống hỏng khác thép cây chỗ nào?
Nguyên tắc chung cho bãi vật tư — kê cách đất, che có khe thoáng, xếp theo lô — vẫn đúng và đã có ở bãi để thép ngoài trời. Trang này chỉ nói ba thứ ống có mà thép cây không có.
MÓP Ở ĐIỂM TÌ. Thép cây đặc chịu được lực tì tại điểm; ống rỗng thì thành ống gánh toàn bộ, nên một cạnh kê cứng dưới một chồng ống là một vết móp đang hình thành chậm. Vết đó không thấy ngay — nó lộ ra ở máy uốn, vì chỗ móp là chỗ ống bắt đầu nhăn, xem ống móp, nhăn khi uốn.
LĂN. Bó thép cây buộc chặt thì thành một khối; ống thường để rời hoặc buộc lỏng, và ống tròn trên mặt hơi dốc thì tự đi. Đây là rủi ro cho người chứ không phải cho vật tư.
NƯỚC TRONG LÒNG. Ống nằm hơi nghiêng, đầu thấp bịt hoặc tì xuống đất, thì nước vào mà không ra được. Mặt ngoài nhìn khô ráo hoàn toàn trong khi lòng ống đang gỉ — và lòng ống là thứ quyết định ở nhiều ứng dụng, xem kiểm lòng ống sau khi uốn.
Kê và xếp: bốn dòng
Mỗi dòng là một việc nhìn thấy được ngay khi đi qua bãi, không cần đo gì.
| Việc | Làm thế nào | Vì sao riêng cho ống |
|---|---|---|
| MẶT KÊ MỀM VÀ RỘNG | Kê bằng gỗ hoặc vật có bề mặt tiếp xúc rộng, không kê lên cạnh thép hay mép bê tông | Thành ống gánh toàn bộ lực tì; cạnh cứng để lại vết móp hình thành chậm |
| CHẶN HAI BÊN CHỒNG | Đặt thanh chặn dọc hai mép chồng, hoặc xếp vào giá có vách | Ống tròn lăn; chồng ống mất một cây ở đáy là cả chồng đổ |
| ĐẶT DỐC VỀ MỘT PHÍA, HAI ĐẦU ĐỀU HỞ | Cho nước chảy hết qua một đầu; không bịt đầu, không để đầu thấp tì xuống đất | Nước vào lòng ống mà không ra được thì mặt ngoài vẫn khô trong khi trong đang gỉ |
| CHỒNG THẤP, CÂY NẶNG XUỐNG DƯỚI | Ống thành dày và phi lớn nằm đáy; ống thành mỏng nằm trên | Ống mỏng ở đáy chịu tải cả chồng và móp trước |
Bảng không nêu chiều cao chồng tối đa hay tải cho phép trên mỗi cây, vì hai số đó phụ thuộc đường kính, bề dày thành và mác ống — người có số là bên cấp ống. Thứ thay được con số ở đây là dòng cuối: nhìn xem cây nào mỏng nhất trong đống và hỏi nó đang nằm ở tầng nào.
Ống đã có vết thì còn uốn được không?
Tuỳ vết nằm ở đâu so với chỗ sắp uốn, và tuỳ vết thuộc loại nào. Ba loại phân biệt được bằng mắt và bằng tay.
- VẾT XƯỚC NGOÀI, không lõm: chủ yếu là chuyện lớp phủ. Với ống mạ thì đó là chỗ lộ thép, xem uốn ống mạ kẽm: lớp mạ nứt, bong.
- MÓP NHẸ, VẪN TRÒN ĐỀU khi lăn trên mặt phẳng: uốn được nếu vết nằm xa vùng cong; nằm trong vùng cong thì đó là điểm sẽ nhăn hoặc bẹp trước.
- MÓP RÕ, MẶT CẮT KHÔNG CÒN TRÒN: không đưa vào khuôn. Khuôn uốn ôm theo hình tròn, nên một chỗ méo là một chỗ ống trượt trong khuôn — xem ống trượt trong khuôn kẹp khi uốn.
- PHÉP THỬ RẺ NHẤT: lăn cây ống trên mặt phẳng và nhìn khe hở chạy dọc. Tròn đều thì khe đều; méo thì khe nhấp nhô ở đúng chỗ méo.
- Và với ống có đường hàn dọc, hướng đặt vết so với đường hàn cũng đáng nhìn — xem uốn ống có đường hàn dọc: xoay về đâu.
Nhận ống về thì kiểm gì trước khi nhập bãi?
Ba việc, làm ngay lúc dỡ chứ không để sau — vì sau khi xe đi thì không còn phân định được vết có sẵn hay vết do mình.
- LĂN VÀI CÂY trên mặt phẳng, chọn cả cây ở giữa bó chứ không chỉ cây ngoài cùng.
- NHÌN VÀO LÒNG hai đầu vài cây — nước, gỉ, vật lạ. Đây là thứ không ai nhìn nếu không chủ ý nhìn.
- GHI HIỆN TRẠNG VÀO BIÊN BẢN trước khi ký, cùng nguyên tắc ở nhận lô đai tại công trường.
- Vết móp nhận về mà không ghi thì sau này thành vết của xưởng — và chi phí rơi vào lô đang chạy.
- Số lượng và quy cách thì đối chiếu như mọi lần nhận, xem tính số cây ống cần mua cho lô khung.
Việc thứ hai là việc gần như không ai làm và cũng là việc rẻ nhất trong ba: nhìn vào lòng ống mất vài giây, còn phát hiện lòng ống gỉ sau khi đã uốn xong cả lô thì mất cả lô.
Sai lầm thường gặp
- Áp nguyên cách xếp thép cây cho ống — ống rỗng, thành ống gánh lực tì.
- Kê ống lên cạnh thép hoặc mép bê tông cho tiện.
- Xếp chồng cao và để ống thành mỏng nằm ở đáy.
- Không chặn hai bên chồng ống, rồi mất một cây ở đáy là cả chồng đổ.
- Bịt đầu ống hoặc để đầu thấp tì xuống đất — nước vào mà không ra được.
- Chỉ nhìn mặt ngoài, không nhìn vào lòng ống.
- Đưa ống đã móp rõ vào khuôn uốn vì "chỉ móp một tí".
- Nhận ống về mà không ghi hiện trạng, để vết có sẵn thành vết của xưởng.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Bốn việc: kê bằng mặt mềm và rộng (không kê lên cạnh thép hay mép bê tông, vì thành ống gánh toàn bộ lực tì), chặn hai bên chồng hoặc xếp vào giá có vách (ống tròn lăn), đặt dốc về một phía với hai đầu đều hở cho nước chảy hết, và xếp chồng thấp với ống thành dày phi lớn nằm dưới, ống thành mỏng nằm trên.
Ba thứ ống có mà thép cây không có. Móp ở điểm tì: ống rỗng nên thành ống gánh toàn bộ lực, và vết móp hình thành chậm chỉ lộ ra ở máy uốn. Lăn: ống tròn để rời trên mặt hơi dốc thì tự đi — đây là rủi ro cho người. Và nước đọng trong lòng: mặt ngoài nhìn khô ráo trong khi lòng ống đang gỉ.
Tuỳ loại vết và vị trí. Xước ngoài không lõm chủ yếu là chuyện lớp phủ. Móp nhẹ mà cây vẫn tròn đều thì uốn được nếu vết nằm xa vùng cong. Móp rõ, mặt cắt không còn tròn thì không đưa vào khuôn — khuôn uốn ôm theo hình tròn nên chỗ méo là chỗ ống trượt. Phép thử rẻ nhất: lăn cây trên mặt phẳng và nhìn khe hở chạy dọc.
Lăn vài cây trên mặt phẳng, chọn cả cây ở giữa bó chứ không chỉ cây ngoài cùng; nhìn vào lòng hai đầu vài cây để tìm nước, gỉ, vật lạ; và ghi hiện trạng vào biên bản trước khi ký. Việc nhìn vào lòng ống mất vài giây, còn phát hiện lòng ống gỉ sau khi đã uốn xong cả lô thì mất cả lô.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn