Ống thép bị móp hoặc nhăn ở chỗ uốn thường do 1 trong 3 nguyên nhân: bán kính uốn quá nhỏ so với đường kính ống, thiếu hoặc sai lõi khuôn chống nhăn, hoặc độ dày thành ống không đạt so với yêu cầu uốn — không phải lỗi máy trong đa số trường hợp.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Bán kính uốn quá nhỏ so với đường kính ống
Mỗi đường kính ống có giới hạn bán kính uốn tối thiểu — uốn với bán kính nhỏ hơn giới hạn này khiến thành ống phía trong bị nén dồn, sinh nhăn; thành ống phía ngoài bị kéo giãn, dễ mỏng hoặc nứt. Kiểm lại bán kính khuôn đang dùng có phù hợp với đường kính ống không trước khi kết luận lỗi máy.
Thiếu hoặc sai lõi khuôn chống nhăn (mandrel)
Trước khi kết luận do lõi khuôn, loại một nguồn nằm NGOÀI máy: cây ống có thể đã móp sẵn từ lúc nằm chờ, và vết đó chỉ lộ ra khi uốn — xem ống thép nằm chờ: xếp, kê và bảo quản.
Với ống thành mỏng hoặc bán kính uốn gấp, cần lõi khuôn đặt bên trong ống để đỡ thành ống không bị ép móp trong lúc uốn. Thiếu lõi khuôn, dùng sai cỡ lõi, hoặc lõi đã mòn là nguyên nhân phổ biến gây móp ở các xưởng mới bắt đầu uốn ống thành mỏng — xem thêm hệ thủy lực máy bẻ đai, cắt sắt, uốn ống hoạt động thế nào để hiểu vai trò khuôn trong cơ cấu uốn nói chung.
Độ dày thành ống không đạt yêu cầu uốn
Ống thành quá mỏng so với đường kính (tỷ lệ đường kính/độ dày quá lớn) dễ móp ngay cả khi bán kính uốn và khuôn đều đúng — đây là giới hạn vật lý của vật liệu, không phải lỗi thao tác. Nếu bắt buộc dùng ống thành mỏng, cần khuôn chống nhăn chuyên dụng hơn hoặc chấp nhận bán kính uốn lớn hơn.
Cách kiểm tra khi gặp lỗi
- Kiểm bán kính khuôn đang dùng có đúng khuyến cáo cho đường kính ống không.
- Kiểm lõi khuôn chống nhăn còn đúng cỡ, chưa mòn.
- Đo lại độ dày thành ống thực tế — không phải lúc nào ống ghi cùng đường kính cũng cùng độ dày.
- Lăn cây ống trên mặt phẳng trước khi đưa vào khuôn: méo sẵn thì khe hở nhấp nhô, và chỗ méo là chỗ sẽ nhăn trước.
- Nếu cả 3 điều trên đều đúng mà vẫn móp, mới nên nghi máy (lực kẹp, tốc độ uốn) — xem lỗi thường gặp máy uốn duỗi.
- Ống trượt trong khuôn lúc uốn cho một kiểu hỏng khác, đừng lẫn — xem ống trượt trong khuôn kẹp khi uốn.
- Và nếu ống đã mạ thì lớp mạ ở chỗ cong là chuyện riêng: uốn ống mạ kẽm — lớp mạ nứt, bong.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Không — phần lớn trường hợp do bán kính uốn quá nhỏ, thiếu/sai lõi khuôn chống nhăn, hoặc ống thành quá mỏng so với đường kính. Kiểm đủ 3 yếu tố này trước khi nghi máy.
Được, nhưng cần khuôn chống nhăn phù hợp hoặc chấp nhận bán kính uốn lớn hơn — ống càng mỏng so với đường kính càng dễ móp ở bán kính uốn gấp.
Nhăn do bán kính quá nhỏ hoặc thiếu lõi khuôn thường trải khắp bề rộng bụng cong, không nằm cố định một chỗ. Nếu nếp nhăn bắt đầu đúng tại một đường chạy dọc thân — đúng vị trí đường hàn — rồi mới lan ra hai bên, đó là dấu hiệu đường hàn đang nằm ở vùng bụng cong chịu nén chứ không phải lỗi bán kính hay khuôn, và cách xử là xoay lại hướng đường hàn chứ không phải đổi khuôn.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn