Xe đai vừa tới công trường — kiểm gì trong lúc còn đang dỡ?

Vì sao bên nhận không thể kiểm như bên giao?

Vì ba điều kiện khác hẳn. Bên giao có mặt bằng, có dụng cụ, có thời gian và biết lô đó chạy thế nào — cách họ đếm và kiểm đã có ở kiểm số lượng phôi trước khi giao hàng. Bên nhận thì đứng cạnh xe, thường trên nền đất, với vài phút trước khi xe phải đi.

Vì thế phép kiểm của bên nhận không phải bản rút gọn của phép kiểm bên giao. Nó là một phép KHÁC, nhắm vào những thứ mà (a) nhìn ra được ngay, và (b) sau khi xe đi thì không còn chứng minh được nữa.

Điểm (b) mới là điểm quyết định. Số lượng đếm lại được bất cứ lúc nào; nhưng "bó này lúc dỡ đã móp sẵn hay bị móp ở công trường" thì chỉ trả lời được TRONG LÚC dỡ. Mọi thứ thuộc nhóm đó phải ưu tiên.

Trang này nói về nhận HÀNG THÀNH PHẨM. Nhận một lô còn đang làm dở của xưởng khác là việc khác hẳn — vừa nhận hàng, vừa nhận phiếu, vừa nhận cả cách đọc bản vẽ của họ: xem nhận tiếp phần việc dở của xưởng khác.

Bốn thứ kiểm trong lúc dỡ

Xếp theo thứ tự: thứ mất đi nếu không kiểm ngay đứng trước.

Ghi gì vào phiếu trước khi ký?

Chữ ký trên phiếu giao đổi thế đứng của cả hai bên: trước khi ký, mọi vấn đề là của bên giao; sau khi ký không ghi chú gì, phần lớn vấn đề thành của bên nhận. Vì vậy cái đáng viết không phải là lời phàn nàn mà là HIỆN TRẠNG.

• Ghi thứ NHÌN THẤY, không ghi kết luận: "bó số 7 móp một đầu, thẻ rách một nửa" chứ không phải "hàng kém chất lượng".
• Ghi cả thứ ĐẠT khi nó đáng ghi: "đã đối chiếu đủ 12 bó theo phiếu" — câu đó bảo vệ cả hai bên.
• Chụp ảnh kèm giờ, và chụp TRƯỚC khi dỡ chứ không phải sau.
• Chưa kiểm được thì ghi rõ là CHƯA KIỂM, đừng ký trống: "chưa đếm chiếc, mới đối chiếu số bó".
• Giữ một bản phiếu có ghi chú đó, đừng đưa hết cho lái xe.

Phát hiện vấn đề khi xe đã đi thì sao?

Vẫn xử được, chỉ là phải dựng lại phần bằng chứng mà lẽ ra đã có sẵn. Việc đầu tiên: chụp lại hiện trạng NGAY, trước khi ai đó dịch chuyển hay xếp lại các bó.

Việc thứ hai: khoanh xem vấn đề thuộc bó nào theo thẻ. Đây là lúc giá trị của thẻ hiện ra — bó có thẻ thì việc gọn lại còn một lô; bó mất thẻ thì phải rà tất, và cách bó với gắn thẻ ở đầu kia đã mô tả ở bó và gắn thẻ đai thành phẩm.

Việc thứ ba: báo sớm. Đây không phải lời khuyên về thái độ mà là chuyện xác suất — báo khi lô còn nguyên thì còn nhiều đường xử; báo khi đã lắp một phần thì đường hẹp lại rất nhanh, xem phát hiện lô sai khi đã lắp một phần.

Và như mọi ca kết luận về hàng: bên nhận ĐO và GHI, còn việc lô đó có dùng được hay không là quyết định thuộc hồ sơ thiết kế — cùng ranh đã nêu ở một cây đai đo ra sai, xử cả lô.

Nhận hàng nhiều đợt thì làm gì khác?

Giao theo đợt là chuyện thường với công trình lớn, và nó thêm một rủi ro mà giao một lần không có: các đợt trộn lẫn nhau trong bãi.

• Mỗi đợt một khu riêng trong bãi, ít nhất cho tới khi đối chiếu xong — cách bố trí bãi xem bãi để thép ngoài trời.
• Giữ phiếu của từng đợt kèm ảnh, đừng gộp thành một tệp cuối tháng.
• Đợt sau tới thì đối chiếu với phần CÒN LẠI của đợt trước, chứ không đối chiếu với tổng đặt hàng.
• Đai chờ lắp lâu thì thêm chuyện bảo quản, xem đai thành phẩm bị gỉ khi để lâu chưa lắp.

Sai lầm thường gặp

• Ký phiếu trống rồi kiểm sau.
• Dỡ hết xuống rồi mới chụp ảnh — mất khả năng phân định móp do vận chuyển hay do bốc dỡ.
• Để thẻ rơi trong lúc dỡ mà không nhặt lại hoặc không chụp lại.
• Ghi lời phàn nàn thay vì ghi hiện trạng nhìn thấy.
• Đếm chiếc ngay tại xe trong khi chưa đối chiếu xong số bó — làm ngược thứ tự và thường không kịp.
• Chỉ nhìn đai bằng mắt mà không đặt một chiếc xuống mặt phẳng.
• Đưa hết bản phiếu cho lái xe, không giữ bản có ghi chú.
• Trộn các đợt giao vào chung một khu ngay khi dỡ.
• Bên nhận tự phán lô đạt hay không đạt thay vì ghi hiện trạng và báo.