Chia bó theo số hiệu thanh trong bảng thống kê cốt thép rồi gom theo đợt đổ, không gom theo cỡ; mỗi bó một thẻ chịu nước ghi số hiệu, cấu kiện, kích thước, số lượng và đợt đổ; xếp bó đợt đổ sau xuống dưới; đối chiếu số bó với bảng thống kê trước khi xe chạy.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Vì sao đai bẻ đúng vẫn lắp sai?
Đai là chi tiết giống nhau nhất trong cả bộ cốt thép: nhiều cỡ chỉ chênh nhau một đoạn ngắn ở một cạnh, cùng phi, cùng hình. Ở công trường, lúc trời tối hoặc khi đai đã dính bùn, nhìn bằng mắt gần như không phân biệt được.
Máy bẻ đúng kích thước là hết phần việc của máy. Từ lúc cây đai rời máy tới lúc nó nằm trong khung cột là một chuỗi bốc, xếp, chở, dỡ — mỗi lần bốc là một lần có thể lẫn, và không lần nào để lại dấu vết.
Hậu quả lại lộ muộn: đai lẫn cỡ thường chỉ bị phát hiện khi lồng vào khung thép chủ không vừa, hoặc tệ hơn là không bị phát hiện vì vẫn lồng vào được, chỉ là khoảng cách tới ván khuôn đã khác với bản vẽ.
Nếu cây đai đã sai ngay từ máy thì đó là việc khác — cách truy phần lô xem một cây đai đo ra sai. Trang này giả định đai đã đúng và chỉ lo đường đi của nó sau máy.
Chia bó theo gì: theo cỡ, theo số hiệu hay theo đợt đổ?
Cách chia bó quyết định việc CHIA LẠI xảy ra ở đâu. Chia ở xưởng thì có bảng thống kê, có ánh sáng, có người vừa bẻ ra số đai đó. Chia ở công trường thì không có cái nào trong ba thứ đó.
| Cách chia bó | Được gì | Hỏng ở đâu |
|---|---|---|
| Theo cỡ đai — gom mọi đai cùng kích thước | Ít bó, đếm nhanh lúc bẻ | Cùng cỡ nhưng thuộc nhiều cấu kiện, nhiều đợt — công trường phải tự chia lại, và chia lại là lúc lẫn |
| Theo số hiệu thanh trong bảng thống kê cốt thép | Mỗi bó khớp đúng một dòng bảng thống kê, đối chiếu được | Bó của đợt đổ sau vẫn nằm chung khu với đợt đang làm |
| Theo số hiệu thanh, rồi gom các bó theo đợt đổ | Tới công trường là dùng được ngay; phần thừa của đợt nào lộ ra ở đợt đó | Nhiều bó hơn, cần thẻ rõ và chỗ xếp có phân khu |
Hàng cuối tốn công hơn ở xưởng, đổi lại dời hẳn việc chia từ công trường về xưởng. Số lượng đai của từng số hiệu lấy từ bản vẽ, cách đếm xem định mức đai cho dầm, cột.
Thẻ bó ghi gì, làm bằng gì?
Thẻ phải trả lời được câu mà người ở công trường sẽ hỏi khi cầm bó lên: bó này của cấu kiện nào, lắp đợt nào, đã đủ chưa. Thiếu một trong ba thì người đó phải đoán, và đoán là chỗ lẫn bắt đầu.
- Số hiệu thanh đúng như bảng thống kê cốt thép — không đặt tên riêng kiểu "đai cột nhỏ", vì tên riêng không đối chiếu được với hồ sơ.
- Tên hoặc mã cấu kiện kèm vị trí (trục, tầng) — cùng một số hiệu có thể lặp ở nhiều vị trí.
- Hình dạng và kích thước viết bằng số, kèm phi thép.
- Số lượng trong bó, và bó thứ mấy trên tổng số bó của số hiệu đó — người nhận biết ngay còn thiếu bó nào.
- Đợt đổ hoặc hạng mục mà bó phục vụ.
- Ngày bẻ, để khi có nghi ngờ về kích thước vẫn truy được về đúng lô trên máy — ghi kèm vào nhật ký máy.
Vật liệu thẻ quan trọng ngang nội dung: thẻ giấy ghi bút bi mất chữ sau một trận mưa hoặc một lần kéo lê trên nền. Dùng thẻ chịu nước, bút sơn hoặc bút ghi không phai, và buộc thẻ vào chính cây đai chứ không buộc vào dây buộc bó — dây buộc là thứ bị cắt đầu tiên khi mở bó. Sơn màu theo đợt đổ giúp nhìn từ xa, nhưng màu chỉ BỔ SUNG cho thẻ, không thay được thẻ.
Buộc bó và xếp bó thế nào cho khỏi xô lệch?
- Buộc ở nhiều chỗ dọc cạnh dài, dồn các đai sát nhau thành khối — buộc một chỗ thì bó xoay quanh điểm buộc và đai tuột ra trên đường.
- Cỡ bó theo sức người bốc và thiết bị nâng thực có ở công trường, không theo ý muốn gom cho gọn. Bó quá nặng thì người nhận tự tháo ra chia nhỏ — đúng thao tác làm rơi thẻ.
- Xếp theo thứ tự NGƯỢC với thứ tự dùng: bó của đợt đổ sau nằm dưới, đợt đổ trước nằm trên. Xếp theo thứ tự bẻ xong thì muốn lấy bó đợt này phải dỡ bó đợt sau ra đất.
- Kê bó khỏi mặt đất, không để đai nằm trong bùn: bùn che thẻ, và đai dính bùn đất phải làm sạch trước khi lắp.
- Tách khu xếp theo cấu kiện hoặc theo đợt, có lối đi giữa các khu. Vị trí khu tập kết trong mặt bằng xem bố trí xưởng gia công thép.
- Đai hình dạng đặc biệt — đai nhiều nhánh, đai cột tròn — xếp riêng, không chồng lên đai chữ nhật: vừa dễ biến dạng vừa dễ bị lấy nhầm vì không ai nghĩ nó nằm lẫn ở đó.
Đối chiếu gì trước khi xe chạy?
Đây là lần cuối còn sửa rẻ. Sau khi xe chạy, mọi sai lệch phát hiện ở công trường đều thành thêm một chuyến xe hoặc một buổi thợ đứng chờ.
| Đối chiếu | Với cái gì | Lệch thì |
|---|---|---|
| Số bó của từng số hiệu | Dòng tương ứng trong bảng thống kê cốt thép | Đếm lại bó trước khi nghi máy bẻ thiếu |
| Số lượng ghi trên thẻ | Đếm lại vài bó bất kỳ | Một bó sai số là cách đếm lúc bó có vấn đề — đếm lại hết |
| Kích thước ghi trên thẻ | Đo một cây trong bó | Phải biết thẻ sai hay đai sai trước khi giao |
| Đủ bó cho đợt đổ sắp tới | Tiến độ đợt đổ | Thiếu thì báo ngay, không để công trường phát hiện lúc đang lắp |
Phiếu giao nên liệt kê theo số hiệu và số bó, có chữ ký bên nhận ngay lúc dỡ. Kiểm lúc dỡ mất vài phút; kiểm sau khi bó đã bị mở ra dùng dở thì không còn mốc nào để so. Nếu đang cân nhắc tự bẻ hay mua đai bẻ sẵn, phần công đóng bó này cũng nên có mặt trong phép so, xem tự bẻ đai hay mua đai bẻ sẵn.
Đai thừa sau mỗi đợt đổ xử thế nào?
Đợt đổ nào cũng có thể dư vài cây. Đai thừa không được gom lại, buộc lại và ghi thẻ sẽ trôi vào đống chung — rồi đợt sau có người nhặt nó lên dùng cho một cấu kiện khác chỉ vì trông giống.
Cách gọn nhất: bó đai thừa theo đúng số hiệu cũ, ghi số lượng còn lại và đợt đổ mà nó thừa ra, để riêng một chỗ. Nếu đợt nào cũng dư cùng một số hiệu, đó là tín hiệu xem lại cách tính số lượng hoặc phần dự phòng, xem tính khối lượng thép cần mua cho lô đai.
Sai lầm thường gặp
- Gom đai cùng cỡ của nhiều cấu kiện vào một bó cho ít bó — đẩy việc chia về công trường, nơi ít thông tin nhất.
- Thẻ giấy ghi bút bi, buộc vào dây buộc bó — mất chữ khi mưa, mất thẻ khi mở bó.
- Ghi tên tự đặt thay vì số hiệu trong bảng thống kê, nên không đối chiếu được với hồ sơ.
- Xếp bó đợt đổ trước xuống dưới cùng chỉ vì nó được bẻ xong trước.
- Chỉ đếm tổng số đai mà không đếm số bó theo từng số hiệu — thiếu một bó của một số hiệu vẫn ra tổng gần đúng.
- Để đai thừa của đợt trước lẫn vào đống chung.
- Công trường báo lắp không vừa là quay về nghi máy bẻ ngay, không kiểm thẻ và bó trước — kiểm khâu giao rẻ hơn nhiều so với truy lô trên máy.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Theo số hiệu thanh trong bảng thống kê cốt thép, rồi gom các bó theo đợt đổ. Bó theo cỡ thì ít bó hơn, nhưng đai cùng cỡ của nhiều cấu kiện nằm chung một bó và công trường phải tự chia lại — đó chính là lúc lẫn. Chia ở xưởng, nơi có bảng thống kê và có người vừa bẻ, chắc hơn chia ở công trường.
Tối thiểu: số hiệu thanh theo bảng thống kê, cấu kiện và vị trí, hình dạng và kích thước bằng số kèm phi thép, số lượng trong bó và bó thứ mấy trên tổng số bó, đợt đổ, ngày bẻ. Thẻ phải chịu nước, chữ không phai, và buộc vào chính cây đai chứ không buộc vào dây buộc bó.
Ngược với thứ tự dùng: bó của đợt đổ sau nằm dưới, bó của đợt đổ trước nằm trên, kê khỏi mặt đất và tách khu theo cấu kiện hoặc theo đợt. Xếp theo thứ tự bẻ xong thì bó cần dùng trước lại nằm dưới cùng.
Kiểm thẻ và bó trước khi nghi máy: bó đó có đúng số hiệu của cấu kiện đang lắp không, đo một cây xem có khớp kích thước ghi trên thẻ không. Nếu thẻ đúng mà đai sai thì mới quay về truy lô trên máy. Kiểm khâu giao rẻ hơn nhiều so với truy lô.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn