Thép đã nhận nhưng chưa tới lượt gia công — để ngoài bãi thế nào?

Ba thứ bãi thép phải giải quyết

Bãi thép không phải chỗ để tạm. Nó phải làm được ba việc, và ba việc đó thường xung đột với nhau nên phải chọn thứ tự ưu tiên chứ không làm hết cùng lúc.

Thứ nhất, GIỮ KHÔ. Thép tiếp xúc đồng thời với ẩm và oxy thì gỉ, và tốc độ gỉ phụ thuộc chỗ đọng nước lâu khô chứ không phụ thuộc lượng mưa — cơ chế đã mô tả kỹ ở đai thành phẩm bị gỉ khi để lâu chưa lắp, trang này không chép lại.

Thứ hai, GIỮ TRUY XUẤT. Thép của hai lô khác nhau nằm lẫn thì phiếu giao mất tác dụng, và mọi kết luận sau này về "lô nào ra hàng nào" đều thành phỏng đoán. Danh mục kiểm lúc nhận đã có ở tiêu chí kỹ thuật cần kiểm khi nhận thép — nhưng kiểm xong mà xếp lẫn thì công kiểm đó mất.

Thứ ba, LẤY RA ĐƯỢC. Bó nằm dưới cùng mà cần trước thì phải bốc dỡ cả chồng, và mỗi lần bốc dỡ là một lần thép va chạm, một lần thẻ có thể rơi.

Kê và che: làm gì và không làm gì

Bốn việc dưới đây đều là thứ nhìn thấy kết quả ngay, và hai trong số đó là việc KHÔNG nên làm dù trông có vẻ đúng.

Xếp theo LÔ hay theo CỠ?

Xếp theo cỡ tiện cho người lấy hàng; xếp theo lô tiện cho người truy nguồn. Khi bãi đủ rộng thì làm cả hai — chia khu theo lô, trong mỗi khu xếp theo cỡ. Khi bãi chật thì phải chọn, và câu trả lời phụ thuộc thứ đang có nguy cơ hơn.

Với thép của một công trình có nghiệm thu chặt, ưu tiên LÔ: mất truy xuất là mất khả năng trả lời câu hỏi của bên nghiệm thu, và câu đó không đo lại được. Với thép dùng chung cho nhiều việc nhỏ, ưu tiên CỠ là hợp lý hơn.

Dù chọn cách nào thì thẻ phải đi CÙNG bó chứ không nằm trong sổ ở văn phòng — nguyên tắc này giống hệt bên thành phẩm, xem bó và gắn thẻ đai thành phẩm. Thẻ ghi lô, ngày nhận, và phi thép.

Và giữ riêng hẳn một góc cho thép THU HỒI hoặc thép chưa rõ nguồn — nó không được nằm cùng khu với thép mới, lý do xem cắt thép thu hồi từ công trình tháo dỡ.

Thép đã ướt thì chờ khô hay đưa vào máy luôn?

Ướt bề mặt do mưa vừa tạnh là chuyện khác hẳn ẩm đã ăn lâu ngày. Với ướt bề mặt, thứ đáng lo trước tiên không phải thép mà là MÁY và ĐIỆN: nước theo phôi vào khoang máy, và người thao tác đứng trên nền ướt.

Phần an toàn điện khi làm việc trong điều kiện ẩm đã có riêng ở an toàn điện khi cắt sắt trời mưa — đó là trang phải đọc trước khi quyết chạy hay dừng, chứ không phải trang này.

Về phía vật liệu: lau khô chỗ sẽ kẹp và chỗ sẽ đo là việc đáng làm, vì nước làm má kẹp trượt và làm sai phép đo bề mặt. Còn thép đã gỉ tới mức có vảy thì đó là ca khác, xử theo mức gỉ chứ không theo chuyện khô hay ướt.

Nếu phôi đi tiếp sang máy duỗi thì thêm một điểm nữa: vảy gỉ bong ra trong máy đi đâu — xem cuộn thép tồn kho bị gỉ trước khi duỗi.

Bãi chật thì bỏ việc nào trước?

Thực tế phần lớn xưởng và công trường đều chật. Thứ tự bỏ dưới đây xếp theo mức thiệt hại từ nhẹ tới nặng — bỏ từ đầu danh sách xuống.

• Bỏ được: xếp theo cỡ trong từng khu. Lấy hàng chậm hơn một chút, nhưng không mất gì vĩnh viễn.
• Bỏ được: mái che cố định, thay bằng bạt có khe thoáng — kém hơn nhưng vẫn làm đúng việc chắn mưa.
• KHÔNG bỏ: kê cách mặt đất. Đây là việc rẻ nhất và nó chặn đúng đường ẩm mạnh nhất.
• KHÔNG bỏ: tách lô và giữ thẻ. Mất cái này là mất thứ không đo lại được.
• KHÔNG bỏ: góc riêng cho thép thu hồi hoặc chưa rõ nguồn.

Sai lầm thường gặp

• Đặt bó thép trực tiếp xuống nền đất hoặc nền bê tông không kê.
• Trùm bạt kín sát đất khi thấy mưa — nhốt hơi ẩm lại bên trong.
• Đặt bó nằm ngang phẳng tuyệt đối, để nước đọng lại giữa các cây.
• Xếp lẫn thép hai lô vào cùng một chồng cho gọn.
• Để thẻ lô trong sổ ở văn phòng thay vì gắn cùng bó.
• Để thép thu hồi hoặc thép chưa rõ nguồn nằm chung khu với thép mới.
• Xếp bó cần dùng trước xuống dưới cùng.
• Đưa thép vừa mưa vào máy mà chưa đọc phần an toàn điện trong điều kiện ẩm.
• Lau khô mỗi chỗ nhìn thấy mà bỏ qua chỗ sẽ kẹp và chỗ sẽ đo.