Lốc ống xong hai đầu không gặp nhau mà lệch sang bên — vòng bị xoắn như lò xo

Ba kiểu hỏng của một vòng lốc — đừng gộp

Chúng nhìn na ná nhau khi cầm trên tay nhưng có ba nguyên nhân và ba cách xử hoàn toàn khác. Phân biệt bằng cách ĐẶT VÒNG XUỐNG MẶT PHẲNG và nhìn, thay vì cầm lên ngắm.

Vì sao ống lại cuốn thành đường xoắn?

Máy lốc cuốn ống bằng cách cho nó đi qua giữa ba trục, trục trên ép xuống còn hai trục dưới đỡ. Nếu ba trục song song với nhau và ống đi vào vuông góc với chúng, thì mỗi đoạn ống bị uốn theo đúng một mặt phẳng, và nối các đoạn đó lại được một vòng tròn phẳng.

Chỉ cần một trục hơi lệch khỏi phương song song, hoặc ống đi vào chệch một chút, thì mặt phẳng uốn của mỗi đoạn xoay đi một góc rất nhỏ so với đoạn trước. Góc đó nhỏ tới mức không nhìn thấy trên một đoạn ngắn — nhưng nó CỘNG DỒN suốt chiều dài ống, và tổng của nó là khoảng lệch giữa hai đầu.

Đây là lý do triệu chứng có một đặc điểm rất dễ nhận: mức lệch TỶ LỆ với chiều dài ống. Cùng một máy, cùng một sai lệch, cây ngắn ra gần như phẳng còn cây dài ra xoắn rõ. Ai chỉ thử bằng đoạn ngắn sẽ kết luận máy không sao.

Cùng họ với chuyện sai số dồn về đoạn cuối ở thanh uốn nhiều góc — xem thứ tự uốn thanh thép nhiều góc. Khác ở chỗ bên đó sai số dồn theo TỪNG LẦN KẸP, còn ở đây nó dồn LIÊN TỤC theo chiều dài.

Khoanh vùng: lỗi ở máy hay ở cách đưa ống vào?

Hai nguồn, và phép tách chúng rẻ: đổi HƯỚNG đưa ống vào rồi lốc thử lại một đoạn.

• Lốc thử một đoạn, đánh dấu chiều, rồi lốc đoạn thứ hai với ống ĐẢO ĐẦU. Lệch vẫn về cùng một phía so với máy ⇒ nguồn ở MÁY. Lệch đổi phía theo ống ⇒ nguồn ở ỐNG hoặc ở cách đưa vào.
• Nhìn đường ống đi vào từ phía trên: nó có vuông góc với các trục không, hay đang chệch vì giá đỡ phía sau đặt lệch.
• Kiểm phần ống chìa ra phía sau máy: nó tự võng thì đoạn sắp vào bị nâng lên một bên, và đó là cách một giá đỡ đặt sai tạo ra xoắn mà không ai nghi tới máy.
• Với ống có đường hàn dọc, kiểm luôn hướng đường hàn — nó là một dải cứng hơn chạy dọc thân, xem ống có đường hàn dọc xoay về đâu.
• Ống hộp vuông thì thêm một biến nữa: đặt lệch mặt là thành một kiểu xoắn khác, xem móp, bẹp góc khi uốn ống hộp vuông.

Nắn lại vòng đã xoắn có được không?

Vòng xoắn nhẹ thì có thể ép cho nằm phẳng khi lắp, nhưng đó là đang GIỮ nó bằng lực chứ không phải sửa nó. Lực đó truyền sang mối hàn hoặc mối nối ở chỗ khép vòng, và nó ở lại đó suốt tuổi thọ của sản phẩm.

Nắn bằng cách vặn ngược thì gặp đúng vấn đề đã nói ở các trang uốn khác: vùng đó đã biến dạng một lần, vặn thêm lần nữa theo chiều ngược là chồng biến dạng lên chỗ đã yếu — xem ống uốn xong bị bung góc. Với ống mỏng thì hay kết thúc bằng nhăn hoặc nứt.

Vì vậy việc đáng làm nằm ở LẦN LỐC ĐẦU: căn trục, căn giá đỡ, lốc thử một cây đủ dài rồi đặt xuống mặt phẳng kiểm, TRƯỚC khi chạy cả lô. Cây thử phải dài bằng cây thật — thử bằng đoạn ngắn thì đúng cái sai đang tìm sẽ không hiện ra.

Và ghi lại: cỡ ống, độ dày, vị trí trục, có dùng giá đỡ không và đặt ở đâu. Lần sau gặp đúng cấu hình đó thì không phải căn lại từ đầu — cùng cách ghi theo cặp đã nêu ở ống uốn xong bị bung góc.

Sai lầm thường gặp

• Cầm vòng lên ngắm thay vì đặt xuống mặt phẳng — lỗi ra khỏi mặt phẳng chỉ lộ khi vòng nằm xuống.
• Gộp chung "vòng không đẹp" thành một bệnh, trong khi có bốn ca với bốn cách xử khác nhau.
• Lốc thử bằng đoạn ngắn rồi kết luận máy không sao — mức lệch tỷ lệ với chiều dài.
• Chỉnh bán kính hoặc hạ trục trên sâu hơn để chữa xoắn — hai thứ không liên quan nhau.
• Bỏ qua phần ống chìa ra phía sau máy, để nó tự võng.
• Không thử phép đảo đầu, nên không tách được lỗi máy với lỗi đường vào.
• Ép vòng xoắn cho phẳng lúc lắp rồi coi là xong — lực đó ở lại trên mối nối.
• Vặn ngược để nắn, chồng biến dạng lên vùng đã yếu.
• Không ghi lại cấu hình đã căn được, nên lô sau dò lại từ đầu.