Máy lốc 3 trục uốn ống bằng lực ép ở giữa hai trục dưới, nên đoạn đầu ống chưa vào tới giữa hai trục thì không bị uốn — hai đầu ống còn một đoạn thẳng. Đó là hình học của máy, không phải lỗi chỉnh. Xử bằng chừa phôi rồi cắt bỏ, hoặc uốn trước hai đầu.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Vì sao hai đầu ống không cong?
Ở máy lốc 3 trục kiểu phổ biến, ống nằm trên hai trục dưới và trục trên ép xuống ở khoảng giữa. Đoạn ống nằm giữa hai trục dưới bị bẻ như một thanh kê trên hai gối chịu lực ở giữa: chỗ ngay dưới trục trên bị uốn nhiều nhất, càng về phía hai trục dưới càng ít, và tại chính hai trục dưới thì không còn gì bẻ nó.
Lăn ống qua lại, từng đoạn lần lượt đi qua vị trí dưới trục trên nên phần giữa cong đều. Nhưng đoạn đầu ống không bao giờ tới được vị trí đó trong khi vẫn còn được đỡ ở cả hai phía: lúc đầu ống vừa chạm trục dưới bên kia, phần đầu còn cách trục trên cỡ nửa khoảng giữa hai trục dưới. Đoạn đó không được uốn đủ, và phần sát mép đầu ống gần như thẳng.
Vì vậy hai trục dưới đặt càng xa nhau thì đoạn đầu ống không được uốn đủ càng dài. Lốc thêm nhiều lượt hay hạ trục trên sâu hơn không làm đoạn đó cong theo — chỉ làm phần giữa cong thêm.
Khoảng cách giữa hai trục dưới và việc máy có chỉnh được khoảng đó hay không: đang cập nhật — đọc theo hồ sơ của đúng dòng máy. Chọn máy lốc theo sản phẩm xem máy lốc ống 3 trục.
Nhìn sản phẩm thế nào để biết đúng là lỗi này?
| Thấy gì trên ống đã lốc | Nghiêng về | Kiểm gì | Ngưỡng số liệu |
|---|---|---|---|
| Giữa cong đều, hai đầu thẳng đối xứng như hai tiếp tuyến | Đoạn đầu ống không được uốn — hình học của máy 3 trục | Đặt ống lên hình cung vạch tỉ lệ 1:1 trên nền, xem hai đầu tách khỏi cung từ đâu | đang cập nhật |
| Vòng tròn khép lại bị bẹt, có "mũi" ở chỗ hai đầu gặp nhau | Cùng nguyên nhân — hai đoạn thẳng gặp nhau thành góc | Như trên | đang cập nhật |
| Chỉ MỘT đầu thẳng dài hơn hẳn đầu kia | Ống không được lăn tới sát trục dưới ở chiều đó trước khi đảo chiều | Xem mỗi lượt ống có chạy tới sát trục dưới ở cả hai chiều không | đang cập nhật |
| Cung giữa không đều: chỗ cong gắt, chỗ cong thoải | Hạ trục trên không đều giữa các lượt, hoặc ống trượt trên trục | Hạ trục từng nấc đều nhau; xem trục có bám dầu không | đang cập nhật |
| Bán kính đo sau khi lấy ống ra lớn hơn lúc còn trên trục | Ống bật lại sau khi uốn | Lốc thử, đo lại sau khi lấy ống ra | đang cập nhật |
| Ống bẹp ô-van hoặc nhăn ở bụng cong | Bán kính quá nhỏ so với cỡ và độ dày ống, hoặc ép một lượt quá sâu | Xem trang ống móp, nhăn khi uốn | đang cập nhật |
Nguồn: suy luận cơ học của thanh kê trên hai gối chịu lực ép ở giữa. Hàng cuối không phải lỗi riêng của máy lốc — xem ống móp, nhăn khi uốn. Hiện tượng bật lại cùng bản chất với đai bẻ mở góc, xem đai bẻ xong bị mở góc do đàn hồi.
Ba cách xử đoạn thẳng hai đầu
| Cách | Làm thế nào | Được | Mất |
|---|---|---|---|
| Chừa phôi rồi cắt bỏ | Cắt phôi dài hơn chiều dài triển khai của cung, lốc xong cắt bỏ phần thẳng hai đầu | Đơn giản, không cần thêm thiết bị | Tốn thêm ống mỗi chi tiết; phải biết trước đoạn cần bỏ dài bao nhiêu |
| Uốn trước hai đầu | Uốn cong sẵn đoạn đầu ống theo đúng bán kính bằng máy uốn khuôn hoặc theo dưỡng, rồi mới đưa vào lốc | Ít hao ống, cung liền tới đầu | Thêm một công đoạn; phần uốn trước lệch bán kính thì thành chỗ gãy khúc |
| Chọn máy có cách uốn tới sát đầu | Hỏi khi mua: máy có chỉnh được vị trí trục để uốn trước đầu ống hay không | Bớt được công đoạn uốn trước | Tùy dòng máy — không phải máy 3 trục nào cũng làm được |
Đoạn cần chừa mỗi đầu: đang cập nhật — đo trên chính máy và cỡ ống của bạn bằng cách lốc thử một cây, không lấy số của máy khác. Cách tính chiều dài triển khai của cung theo bán kính tâm ống xem tính chiều dài phôi ống khi uốn cong.
Đo phần cần chừa trên chính máy của bạn
- Lấy một cây ống đúng cỡ, đúng độ dày của lô, kẻ vạch đều nhau dọc thân trước khi lốc.
- Lốc tới bán kính cần như bình thường.
- Đặt cây ống lên hình cung vạch tỉ lệ 1:1 trên nền; ở mỗi đầu, tìm vạch mà từ đó ống bắt đầu tách khỏi cung.
- Khoảng từ đầu ống tới vạch đó là phần cần chừa cho đúng máy, đúng cỡ ống, đúng bán kính đó — đổi một trong ba thứ thì đo lại.
- Ghi số đo vào sổ máy cùng cỡ ống và bán kính, xem nhật ký máy, để lô sau không phải lốc thử lại.
Phần chừa cộng vào số mét ống phải mua cho cả lô — cách cộng xem tính số mét ống cần mua cho lô khung.
Uốn trước đầu: làm sao cho không gãy khúc?
Chỗ nối giữa đoạn uốn trước và đoạn lốc là chỗ dễ lộ lỗi nhất: bán kính uốn trước lớn hơn cung lốc thì chỗ nối vẫn còn một đoạn thoải; nhỏ hơn thì thành một khúc gập. Vì vậy uốn trước theo một dưỡng cắt đúng bán kính cần, và kiểm đoạn uốn trước bằng chính dưỡng đó trước khi lốc.
Đoạn uốn trước chỉ cần phủ phần mà máy lốc không với tới, không cần dài hơn. Nếu máy uốn khuôn đang có không có khuôn đúng bán kính đó, cách chừa phôi rồi cắt bỏ thường ít rủi ro hơn — so hai loại máy uốn ở máy uốn ống: thủy lực, 3 trục hay CNC.
Sai lầm thường gặp
- Lốc thêm lượt hoặc hạ trục sâu hơn để "uốn nốt" hai đầu — phần giữa cong quá bán kính, hai đầu vẫn thẳng.
- Cắt phôi đúng bằng chiều dài triển khai của cung — cung ra thiếu đúng hai đoạn đầu.
- Mượn phần chừa đo trên máy khác hoặc trên cỡ ống khác.
- Uốn trước đầu theo bán kính ước chừng — chỗ nối thành khúc gập.
- Đổ cho máy chỉnh sai khi vòng tròn khép lại bị bẹt ở mối nối.
- Đo bán kính khi ống còn nằm trên trục thay vì sau khi lấy ra.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Vì máy 3 trục uốn ống bằng lực ép ở giữa hai trục dưới. Đoạn đầu ống không bao giờ nằm ở vị trí bị ép trong khi vẫn còn được đỡ ở cả hai phía, nên nó không được uốn đủ và phần sát đầu gần như thẳng. Đây là hình học của máy, không phải lỗi chỉnh.
Không. Lốc thêm hoặc hạ trục trên sâu hơn chỉ làm phần giữa cong thêm, còn đoạn đầu ống vẫn không vào được vùng bị ép. Muốn cung liền tới đầu thì uốn trước hai đầu, hoặc chừa phôi rồi cắt bỏ phần thẳng.
Không có con số chung vì phụ thuộc khoảng cách hai trục dưới của máy, cỡ ống và bán kính lốc. Lốc thử một cây có kẻ vạch, đặt lên hình cung vẽ tỉ lệ 1:1 và đo từ đầu ống tới chỗ ống bắt đầu tách khỏi cung. Ghi số đó vào sổ máy cho đúng cỡ ống và bán kính.
Thường là hai đoạn thẳng ở hai đầu ống gặp nhau thành một góc. Máy vẫn đúng; cách xử là uốn trước hai đầu theo dưỡng đúng bán kính, hoặc chừa phôi dài hơn rồi cắt bỏ phần thẳng trước khi khép vòng.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn