Chạy xong lô còn một đoạn đuôi cuộn: dùng tiếp, cất lại hay bỏ?

Vì sao đoạn cuối cuộn khác đoạn giữa?

Thép cuộn được quấn quanh lõi nên càng vào trong bán kính càng nhỏ, tức đoạn cuối chịu uốn nhiều hơn đoạn ngoài. Máy duỗi vẫn duỗi được, nhưng phải làm việc nặng hơn ở đúng đoạn đó, và đó là lý do thép ra hay kém thẳng hơn ở cuối lô.

Thêm vào đó là phần dây bị kẹp hoặc buộc vào tâm cuộn khi đóng kiện. Đoạn này có vết hằn và đôi khi bị gập, nên không nên đưa vào máy chung với phần còn lại — cắt bỏ đoạn có vết gập là rẻ hơn so với việc nó gây kẹt trong cụm con lăn.

Nếu thép ra không thẳng ở cuối lô mà đầu lô vẫn tốt, đừng chỉnh máy vội — hãy xem đó là đoạn nào của cuộn trước đã, rồi mới đối chiếu với sắt duỗi không thẳng phải làm sao.

Ba câu quyết định dùng, cất hay bỏ

Cất thế nào để lần sau còn nhận ra và còn dùng được?

Ba thứ phải đi cùng đoạn thép: cỡ phi, chiều dài ước tính còn lại, và ngày để lại. Không có ba thông tin đó thì lần sau ai cũng phải đo lại từ đầu, và phần lớn sẽ chọn lấy cuộn mới cho nhanh.

Chỗ cất nên là một chỗ cố định dành riêng cho đuôi cuộn, không trộn với cuộn nguyên. Trộn vào là cách chắc chắn để lần nhập sau có người lôi nhầm đuôi cuộn ra chạy giữa lô lớn — xem bãi để thép ngoài trời: kê chèn và sắp xếp.

Nếu để ngoài trời thì kê cao và che, vì đuôi cuộn nằm sát nền là thứ gỉ nhanh nhất trong bãi. Cuộn đã gỉ nhiều thì phải xử trước khi đưa vào máy — xem cuộn thép tồn kho bị gỉ trước khi duỗi.

Đuôi cuộn còn là chỗ hay gây tai nạn nhỏ

Khi vòng cuối bung khỏi lõi, năng lượng tích trong vòng quấn được giải phóng và đầu dây quật ra ngoài. Đây là lúc nguy hiểm nhất của cả quá trình xả cuộn, và nó rơi đúng vào lúc mọi người đã lơi tay vì lô sắp xong.

Cách làm an toàn là giữ dây buộc cuối cùng cho tới khi đoạn cuối đã được kẹp chắc, đứng tránh mặt phẳng bung của vòng dây, và không cắt dây buộc bằng cách đứng chính diện — trình tự đầy đủ có ở xả cuộn thép vào máy duỗi.

Đầu dây thừa cắt ra cũng nên bẻ gập hoặc bó lại ngay thay vì để rơi trên nền. Đây là loại vật sắc nằm ngang tầm chân, và nó luôn xuất hiện đúng cuối ca — xem vận hành an toàn máy uốn duỗi.

Tính trước để đuôi cuộn ít đi

Cách chắc chắn nhất là chia lô theo số mét thực có của cuộn chứ không theo con số tròn. Biết cuộn còn bao nhiêu mét thì xếp được các chi tiết sao cho phần dư cuối cùng ngắn nhất — cách quy từ khối lượng cuộn ra số mét có ở quy đổi thép cuộn ra số mét.

Khi lập kế hoạch cho lô, phần dự phòng nên tính riêng chứ không gộp vào, vì gộp vào là nguồn của những đuôi cuộn dở dang — xem tính hao hụt khi duỗi thép cuộn.

Nếu xưởng thường xuyên còn đuôi cuộn dài, đó là dấu nên xem lại cách đặt hàng theo cỡ cuộn chứ không phải cách chạy máy — xem phôi thép cuộn hay thép cây.

Sai lầm thường gặp

• Chỉnh máy khi thép cuối lô ra không thẳng, trong khi nguyên nhân là đoạn đó nằm trong lõi cuộn.
• Cho đoạn có vết gập hoặc vết buộc tâm cuộn chạy qua con lăn.
• Cất đuôi cuộn mà không ghi phi, chiều dài còn lại và ngày để.
• Trộn đuôi cuộn với cuộn nguyên trong bãi.
• Đứng chính diện khi cắt dây buộc vòng cuối cùng.
• Để đầu dây thừa nằm trên nền chỗ người đi qua.