Bẻ hết một lần hay chia đợt theo tiến độ đổ bê tông?

Hai đường, hai loại rủi ro

Đây không phải chuyện cách nào tốt hơn mà là chuyện đổi rủi ro này lấy rủi ro kia. Nhìn rõ hai loại rủi ro đó thì quyết định trở nên dễ.

BẺ HẾT MỘT LẦN mua được: ít lần cài đặt máy, ít lần bẻ mẫu kiểm, và một lần huy động người. Trả giá bằng: toàn bộ lô phơi ra trước mọi thay đổi bản vẽ về sau, thành phẩm nằm chờ lâu, và mặt bằng bị chiếm suốt thời gian đó.

CHIA ĐỢT mua được: mỗi đợt chỉ phơi ra phần của nó, hàng ra gần lúc lắp nên ít phải bảo quản, mặt bằng nhẹ hơn. Trả giá bằng: nhiều lần cài đặt và bẻ mẫu, và rủi ro mới là đợt sau bị kẹt vì thiếu phôi hoặc thiếu máy đúng lúc.

Rủi ro bản vẽ đổi không phải chuyện hiếm và cách xử khi nó xảy ra đã có riêng ở bản vẽ cốt thép đổi sau khi đã bẻ xong lô đai. Điều trang này thêm vào là: chia đợt chính là cách GIẢM phần bị ảnh hưởng khi nó xảy ra.

Bốn thứ quyết định chia mấy đợt

Đọc bốn dòng này cho chính công trình đang làm; chúng thường không cùng chỉ về một hướng, và khi đó thì dòng có rủi ro nặng nhất thắng.

Chia theo cấu kiện, không chia theo số lượng

Khi đã quyết chia, ranh giữa các đợt nên trùng với ranh của ĐỢT ĐỔ chứ không phải chia đều theo số lượng. Lý do thực dụng: đợt đổ là đơn vị mà bên thi công dùng để lên kế hoạch, nên chia theo nó thì hai bên nói cùng một ngôn ngữ.

Lý do thứ hai quan trọng hơn: khi bản vẽ đổi, nó thường đổi theo cấu kiện chứ không đổi theo số lượng. Chia theo cấu kiện thì phần bị ảnh hưởng gọn trong một đợt; chia đều theo số lượng thì một thay đổi có thể chạm vào cả ba đợt.

Mỗi đợt nên là một đơn vị trọn vẹn về hồ sơ: đủ số hiệu cho các cấu kiện của đợt đó, cùng một mốc phát hành bản vẽ, và bó thẻ ghi rõ đợt. Cách ghi thẻ đã có ở bó và gắn thẻ đai thành phẩm; phần thêm cho ca này chỉ là một dòng ghi đợt.

Và giữ các đợt TÁCH NHAU trong bãi, ít nhất tới khi đợt đó được lắp xong — cách bố trí bãi theo lô xem bãi để thép ngoài trời.

Chốt gì trước mỗi đợt?

Mỗi đợt là một lần bắt đầu lại, nên nó cần đúng những thứ mà lần đầu cần — chỉ khác là nhanh hơn vì đã có mẫu và có thông số ghi sẵn.

• Xác nhận bản vẽ của ĐỢT NÀY còn là bản mới nhất — đối chiếu mốc phát hành, đừng đối chiếu với lần mình nhận gần nhất.
• Bẻ mẫu kiểm lại, kể cả khi thông số chưa đổi: lô thép có thể đã đổi giữa hai đợt, xem đai bẻ xong bị mở góc do đàn hồi.
• Kiểm còn đủ phôi cho trọn đợt không — thiếu giữa đợt thì phải đổi cuộn, và đổi cuộn là thêm một lần bẻ mẫu.
• Ghi mốc bắt đầu đợt vào nhật ký, cùng số hiệu và số lượng dự kiến.
• Với xưởng chạy song song nhiều máy, ghi cả máy nào bẻ đợt nào — lý do xem hai máy bẻ đai ra kích thước không đều.

Khi tiến độ đổ thay đổi giữa chừng

Đây là tình huống hay gặp nhất và cũng là lý do mạnh nhất để chia đợt: tiến độ lùi thì phần chưa bẻ vẫn còn nguyên khả năng đổi, còn phần đã bẻ thì chuyển thành hàng nằm chờ.

Tiến độ ĐẨY LÊN thì vấn đề ngược lại: phải gia công nhanh hơn dự tính, và đó là lúc cần biết xưởng chạy được bao nhiêu mỗi ca — cách tính ở số máy cần cho tiến độ và tính số đai mỗi ca từ tốc độ bẻ.

Trong cả hai chiều, việc đáng làm giống nhau: cập nhật lại kế hoạch chia đợt thay vì giữ nguyên kế hoạch cũ và bù bằng tăng ca. Kế hoạch chia đợt là thứ rẻ để sửa; hàng đã bẻ thì không.

Và báo sớm cho bên thi công khi xưởng không theo kịp — báo sớm thì còn đường điều chỉnh, báo muộn thì cả hai bên đều hết lựa chọn.

Sai lầm thường gặp

• Bẻ hết một lần vì rẻ hơn tính theo giờ máy, không tính tới rủi ro bản vẽ và chi phí nằm chờ.
• Chia đợt đều theo số lượng thay vì theo ranh của đợt đổ.
• Không ghi đợt lên thẻ bó, nên các đợt lẫn nhau trong bãi.
• Bỏ bước bẻ mẫu ở đợt sau vì "thông số chưa đổi".
• Đối chiếu bản vẽ đợt này với lần mình nhận gần nhất thay vì với mốc phát hành hiện hành.
• Bắt đầu một đợt khi chưa đủ phôi cho trọn đợt.
• Giữ nguyên kế hoạch chia đợt khi tiến độ đổ đã đổi, rồi bù bằng tăng ca.
• Báo muộn khi xưởng không theo kịp tiến độ mới.