Phôi cắt ra dài ngắn không đều — lỗi ở cữ chặn, ở cách tì hay ở cách đo?

Chiều dài phôi do cái gì quyết định?

Ở máy cắt sắt dùng cữ chặn, chiều dài phôi là khoảng cách từ mặt phẳng cắt của dao tới mặt tì của cữ, tại đúng lúc dao xuống. Trong câu đó có ba thứ, và mỗi thứ sinh ra một kiểu lệch riêng: vị trí của cữ, đầu phôi có tì sát mặt cữ hay không, và phôi có nằm yên tới lúc dao xuống hay không.

Máy duỗi cắt tự động đo chiều dài bằng bánh đo và cảm biến, nên lỗi của loại đó nằm ở chỗ khác — xem máy duỗi cắt tự động ra sai chiều dài. Trang này nói máy cắt đưa phôi vào bằng tay và dừng phôi bằng cữ.

Đọc kiểu lệch trước khi đụng vào cữ

Đầu tì vào cữ chính là mặt cắt của nhát trước

Khi cắt nhiều phôi liên tiếp từ một cây, mỗi nhát cắt tạo ra hai đầu: đầu cuối của phôi vừa rơi ra, và đầu mới của phần cây còn lại. Chính đầu mới đó sẽ được đẩy tới tì vào cữ cho phôi kế tiếp.

Vì vậy mặt cắt xấu không chỉ hỏng một thanh. Đầu có bavia làm phôi sau tì vào cữ bằng vành bavia; đầu cắt xiên chỉ chạm cữ ở một điểm; đầu móp ô-van tì vào cữ ở vị trí không ổn định. Lỗi của dao hiện ra thành lỗi CHIỀU DÀI ở phôi kế tiếp, và người đo dễ quy nhầm cho cữ.

Đọc mặt cắt theo mặt cắt bavia, xiên, móp đầu trước; dao đã cùn thì xử theo dao máy cắt sắt: đảo cạnh, mài hay thay.

Đặt cữ và giữ cữ

• Đo khoảng đặt cữ từ CẠNH CẮT của dao cố định tới MẶT TÌ của cữ bằng thước rời, không chỉ đọc vạch khắc trên thanh cữ — vạch có thể đã lệch sau một lần tháo lắp.
• Siết vít hãm xong, kẻ một vạch bút sơn ngang qua cữ và thanh trượt. Vạch hở ra là cữ đã trôi — thấy bằng mắt, không cần đo.
• Mặt tì phải phẳng và vuông với hướng phôi đi vào. Mặt tì đã lõm, vẹt thì mỗi thanh tì một kiểu — chỉnh vị trí cữ không cứu được, phải làm lại mặt tì.
• Đẩy phôi tới chạm cữ rồi dừng, không đẩy mạnh cho "đập vào cữ": cú đập làm cữ nhún, làm vít hãm lỏng dần, và phôi có thể bật lùi một chút đúng lúc dao xuống.
• Phôi dài phải được đỡ ngang bàn cắt: phôi võng hoặc cong thì đầu tì vào cữ ở vị trí lệch — cách căn giá đỡ tương tự đỡ thanh thép dài khi cán ren.
• Cắt bó thì dồn đầu các thanh vào cữ trước khi kẹp — kẹp rồi mới dồn thì đầu các thanh không còn thẳng hàng, xem năng suất khi cắt bó nhiều thanh.

Đo sao cho số đo không tự sinh ra lệch

Trước khi kết luận máy lệch, phải chắc phép đo không lệch. Đo từ đầu có bavia là đo cả phần kim loại thừa; đo thanh dài bằng thước dây võng xuống giữa là đo dài hơn thật; mỗi người đặt đầu thước một chỗ thì ra hai số cho cùng một thanh.

Thống nhất một cách đo cho cả lô — đo từ mặt nào tới mặt nào, thước căng thẳng hay đặt nằm trên mặt phẳng — và ghi cách đo lên tờ ghi kết quả. Nguyên tắc chọn thanh để đo (thanh vừa ra, thanh đầu lô, thanh quanh chỗ phát hiện) giống hệt cách truy lô ở một cây đai đo ra sai.

Sai lầm thường gặp

• Chỉnh cữ ngay sau khi đo một thanh lệch — nếu lệch do cách tì hay đầu phôi thì chỉnh cữ sinh thêm lỗi thứ hai.
• Tin vạch khắc trên thanh cữ mà không đo lại bằng thước rời.
• Đẩy phôi đập mạnh vào cữ cho nhanh.
• Tính phôi đầu tiên từ đầu cây nguyên chưa cắt vuông.
• Đổ cho cữ trong khi dao cùn đang làm đầu phôi có bavia.
• Đo thanh dài bằng thước dây để võng.