Thanh thép dài chỉ kẹp ở một chỗ thì phần sau kẹp tự võng và tạo mô-men bẻ ngay tại kẹp. Kẹp mòn hoặc thanh ngồi không đúng lòng kẹp thì đầu thanh nghiêng khỏi trục, ren ăn lệch một phía. Đỡ thanh bằng giá căn ngang tâm kẹp, nắn thanh cong trước, cán thử bằng thanh dài nhất.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Vì sao thanh dài lại làm hỏng đầu ren?
Máy cán ren cần đầu thanh nằm ĐÚNG TRỤC với cụm con lăn: cả chu vi được ép như nhau thì ren mới đều. Đầu thanh nghiêng đi một chút là một phía chu vi bị ép sâu hơn phía kia.
Thanh cốt thép thường dài hơn nhiều so với chiều dài kẹp của máy. Phần dài phía sau kẹp không có gì đỡ thì võng xuống theo trọng lượng và tạo một mô-men bẻ ngay tại kẹp. Kẹp còn tốt thì chịu được; kẹp đã mòn, hoặc thanh chưa ngồi đúng lòng kẹp, thì đầu thanh phía trước nhích nghiêng theo.
Thanh đã cong sẵn thì còn tệ hơn: kẹp siết cho đầu thanh thẳng lại, nhưng phần cong phía sau vẫn đè lực lên kẹp, và mỗi lần kẹp lại là một lần đầu thanh ngồi vào một tư thế khác.
Bảng đọc đầu ren đã xếp "ren chỉ ăn rõ một phía" vào nhóm kẹp lệch tâm — xem ren cán thiếu, tuột ren. Trang này bổ sung một nguồn gây ra đúng triệu chứng đó mà nhìn vào máy không thấy được: nó nằm phía sau kẹp, ở chính thanh thép.
Đọc triệu chứng: do đỡ thanh hay do máy?
| Quan sát | Nghiêng về | Kiểm gì trước | Ngưỡng số liệu |
|---|---|---|---|
| Ren ăn lệch một phía ở MỌI thanh, kể cả thanh ngắn | Kẹp hoặc tâm cụm cán lệch — lỗi ở máy | Căn lại kẹp theo hồ sơ máy | đang cập nhật |
| Ren lệch một phía chỉ ở thanh dài, thanh ngắn cùng lô vẫn đều | Thanh không được đỡ, võng sau kẹp | Đặt giá đỡ rồi cán thử lại một thanh dài | đang cập nhật |
| Lệch ở vài thanh bất kỳ, không theo độ dài | Thanh cong sẵn | Lăn thanh trên mặt phẳng xem có vồng lên không | đang cập nhật |
| Lệch xuất hiện sau khi dời máy hoặc dời giá | Giá không còn ngang tâm kẹp, hoặc máy đặt không phẳng | Căng dây từ tâm kẹp dọc theo các giá | đang cập nhật |
| Mặt kẹp mòn lệch về một mép | Thanh dài võng lâu ngày đè lên cùng một mép kẹp | Soi mặt kẹp; thay nếu đã vẹt | đang cập nhật |
Nguồn: suy luận cơ học của thanh dài được giữ ở một chỗ và chịu trọng lượng bản thân, đối chiếu với bảng đọc đầu ren đã có. Cột "Ngưỡng số liệu" để trống: độ lệch trục cho phép thuộc hồ sơ máy, độ cong cho phép của phôi thuộc tiêu chuẩn sản phẩm thép và hồ sơ công trình — không có con số dùng chung.
Đặt giá đỡ: ở đâu, cao ngang cái gì?
- Mặt đỡ cao ngang TÂM KẸP, không phải ngang mặt bàn máy hay ngang nền. Mặt đỡ thấp hơn thì thanh vẫn võng; cao hơn thì thanh bị bẩy ngược, lệch lên.
- Căn các giá thẳng hàng bằng một sợi dây căng từ tâm kẹp dọc theo hướng thanh nằm; nhìn ngang và nhìn từ trên xuống đều phải trùng dây.
- Giá gần máy nhất quan trọng nhất, vì nó đỡ đoạn thanh sát kẹp, nơi mô-men bẻ lớn nhất. Các giá xa hơn chủ yếu giữ cho thanh không võng giữa các điểm đỡ.
- Số giá và khoảng cách giữa các giá chọn bằng quan sát: đặt thanh dài nhất của lô lên, nhìn dọc thanh, còn thấy võng giữa hai giá thì thêm giá. Trang này không đặt ra khoảng cách chung vì nó đổi theo phi thép và độ dài thanh.
- Mặt đỡ là con lăn hoặc máng trơn để thanh trượt vào kẹp mà không phải kéo lê. Mặt đỡ nhám buộc người đứng máy nâng thanh lên để đẩy — đúng thao tác làm lệch.
- Giá phải đứng vững: giá chân yếu hoặc kê tạm bằng gạch lún dần trong ca, và cao độ căn buổi sáng không còn đúng buổi chiều.
Máy phải đặt phẳng trước thì căn giá mới có nghĩa — cách căn phẳng và dấu hiệu khung vặn xem đặt máy lên nền, neo và căn phẳng.
Thanh cong sẵn: nắn trước hay cán luôn?
Giá đỡ chỉ chữa được võng do trọng lượng; nó không chữa được thanh đã cong. Thanh cong đặt lên dãy giá thẳng hàng vẫn chỉ tì ở vài điểm, và đoạn cong gần kẹp vẫn bẻ đầu thanh đi.
Kiểm nhanh trước khi đưa vào máy: lăn thanh một vòng trên mặt phẳng hoặc trên hai giá đỡ — thanh cong sẽ vồng lên ở một chỗ khi lăn. Cách kiểm thép khi nhận xem tiêu chí kiểm thép trước khi gia công.
Cong ở đoạn xa đầu ren ít ảnh hưởng tới đầu ren khi giá gần kẹp đã giữ đoạn sát kẹp thẳng; cong ở đoạn sát đầu ren thì phải xử trước. Nắn thanh cong là việc của máy nắn sắt cây; thanh đã nắn có được dùng cho mối nối ren hay không là yêu cầu của hồ sơ công trình, trang này không trả lời thay.
Cán thử và kiểm trong lô
- Sau khi đặt giá, cán thử thanh DÀI NHẤT của lô trước, không phải thanh ngắn: thanh ngắn đạt không chứng minh được giá đỡ đúng.
- Đọc đầu ren theo bảng ở ren cán thiếu, tuột ren, rồi vặn thử ống nối thật vào.
- Trong lô, so đầu ren của thanh đầu và thanh cuối — thanh cuối lệch hơn thì nghi giá đã lún hoặc bị xê dịch trong ca.
- Mỗi lần dời máy hoặc dời giá là một mốc thay đổi: căn lại dây, cán thử lại và ghi vào nhật ký máy.
Khi đưa thanh dài vào hoặc rút ra, đuôi thanh quét một vùng rộng phía sau máy — giữ vùng đó trống người. Checklist chung của nhóm máy xem an toàn vận hành: máy ép ống, cán ren, đột lỗ.
Chừa chỗ cho thanh dài ngay từ lúc bố trí
Chỗ đặt máy cán ren phải chừa phía sau kẹp một khoảng ít nhất bằng thanh dài nhất sẽ cán, cộng chỗ đặt giá và lối đi. Thiếu chiều dài thì người đứng máy đưa thanh vào xiên, và giá đỡ thành vô dụng.
Cán cả hai đầu thanh thì cần chừa chỗ để quay đầu thanh mà không phải nhấc qua người hay qua máy khác. Thứ tự cắt trước, cán sau xem phối máy cắt với máy cán ren; cách chia khu trong xưởng xem bố trí xưởng gia công thép.
Sai lầm thường gặp
- Để thanh dài chìa tự do phía sau rồi siết kẹp thật chặt cho "hết lệch" — kẹp chặt hơn không triệt được mô-men, chỉ làm mặt kẹp mòn nhanh hơn.
- Kê giá ngang mặt bàn máy hoặc kê bằng gạch, không căn theo tâm kẹp.
- Cho người đứng nâng đuôi thanh thay cho giá — mỗi người nâng một độ cao, mỗi thanh lệch một kiểu.
- Cán thử bằng thanh ngắn rồi kết luận giá đỡ đạt.
- Đổ cho con lăn cán khi ren lệch một phía chỉ xuất hiện ở thanh dài.
- Cố cán thanh cong ở đoạn sát đầu ren thay vì xử đoạn cong trước.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Thanh dài chỉ được kẹp ở một chỗ nên phần phía sau kẹp võng xuống theo trọng lượng, tạo mô-men bẻ ngay tại kẹp. Kẹp mòn hoặc thanh chưa ngồi đúng lòng kẹp thì đầu thanh nghiêng theo, và con lăn ép một phía sâu hơn phía kia. Thanh ngắn không có phần võng đó nên vẫn đều.
Ngang tâm kẹp của máy, không phải ngang mặt bàn hay mặt nền. Căn các giá thẳng hàng bằng một sợi dây căng từ tâm kẹp dọc theo hướng thanh; nhìn ngang và nhìn từ trên xuống đều phải trùng dây. Mặt đỡ thấp thì thanh vẫn võng, cao quá thì thanh bị bẩy lệch lên.
Không có con số chung vì phụ thuộc phi thép và độ dài thanh. Đặt thanh dài nhất của lô lên các giá và nhìn dọc thanh: còn thấy võng giữa hai giá thì thêm giá. Giá gần máy nhất quan trọng nhất vì nó đỡ đoạn sát kẹp.
Không. Kẹp chặt hơn không triệt được mô-men do phần thanh võng phía sau, chỉ làm mặt kẹp mòn nhanh hơn và mòn lệch về một mép — về sau lệch cả thanh ngắn. Cách chữa là đỡ thanh bằng giá căn ngang tâm kẹp.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn