Ống thép cần mạ kẽm — mạ trước rồi uốn, hay uốn trước rồi mới đem mạ?

Mạ trước rồi uốn: được gì, mất gì?

Cách phổ biến nhất trong thực tế là mua ống đã mạ kẽm sẵn từ nhà cung cấp rồi đưa vào máy uốn theo hình dạng cần. Cái được là nguồn cung sẵn có — ống mạ kẽm là mặt hàng phổ thông, không cần đặt riêng theo lô như cụm đã gia công.

Cái mất là rủi ro nứt, bong lớp mạ tại chỗ cong đã nêu chi tiết ở uốn ống mạ kẽm: lớp mạ nứt, bong — lớp mạ giòn hơn nền thép nên nứt ở mặt ngoài cung uốn, gấp nếp ở mặt trong. Trang đó đã nói kỹ cơ chế và cách đọc vết; trang này không lặp lại, chỉ đặt nó vào bối cảnh SO SÁNH với cách còn lại.

Uốn trước rồi mạ: được gì, mất gì?

Cách này uốn ống (hoặc hàn thành cụm khung) bằng thép ĐEN trước, rồi đem toàn bộ chi tiết đã thành hình đi mạ kẽm nhúng nóng. Cái được rõ nhất: không còn rủi ro nứt lớp mạ ở chỗ cong, vì lớp mạ chỉ hình thành SAU khi hình dạng đã cố định — bề mặt tại chỗ cong nhận lớp mạ như mọi bề mặt khác, không phải chịu biến dạng cơ học sau khi đã có lớp phủ.

Cái mất nằm ở hai ràng buộc mới. Một là kích thước: bể mạ kẽm nhúng nóng có giới hạn về chiều dài và hình dạng nhúng được, nên chi tiết quá dài hoặc quá cồng kềnh có thể không vừa bể mạ tại cơ sở gần nhất. Hai là biến dạng nhiệt: nhúng một cụm đã hàn/uốn vào kẽm nóng chảy (nhiệt độ cao) có thể làm cụm đó biến dạng nhẹ nếu thiết kế treo nhúng không đúng, đặc biệt với cụm mỏng hoặc dài.

Bảng so sánh nhanh hai cách

Vậy nên chọn cách nào?

Với chi tiết đơn giản, số lượng vừa phải và ưu tiên tiến độ, mạ trước rồi uốn vẫn là lựa chọn thực tế nhất — miễn là chấp nhận và xử lý đúng phần nứt lớp mạ tại chỗ cong theo cách đã nêu ở trang chuyên sâu, không coi đó là lỗi bất thường.

Với cụm phức tạp (đã hàn nhiều mối, nhiều chỗ uốn) và yêu cầu độ bền ăn mòn cao ở MỌI vị trí kể cả chỗ hàn, uốn trước rồi mạ sau thường là lựa chọn đúng hơn về lâu dài, dù phải lo thêm khâu tìm cơ sở mạ có bể đủ lớn.

Quyết định cuối cùng nên đối chiếu với yêu cầu kỹ thuật của công trình (nếu có) trước khi chọn quy trình — một số hồ sơ thiết kế có thể đã chỉ định rõ cách mạ, và khi đó việc chọn không còn là tùy ý của xưởng gia công.

Chọn xong thứ tự rồi thì đọc tiếp gì?

Nếu chọn MẠ TRƯỚC RỒI UỐN: phần phải quản là vết nứt và bong ở chỗ cong — cách đọc mức độ và xử lý có ở uốn ống mạ kẽm: lớp mạ nứt, bong. Bán kính uốn và lõi chống nhăn quyết định phần lớn kết quả: ống móp, nhăn khi uốn.

Nếu chọn UỐN TRƯỚC RỒI MẠ: ràng buộc nằm ở kích thước bể và ở cách treo, và cụm đã uốn có thể biến dạng nhẹ khi nhúng — cùng họ ràng buộc với ca mạ cả tấm lưới, xem mạ sau khi đan hay dùng dây mạ sẵn.

Dù chọn đường nào thì ống nằm chờ giữa hai khâu cũng phải kê đúng, vì vết móp có sẵn chỉ lộ ra khi uốn — xem ống thép nằm chờ: xếp, kê và bảo quản. Với thép đã mạ thì khâu cắt cũng có lưu ý riêng: cắt thép mạ kẽm, inox cần lưu ý gì.

Sai lầm thường gặp

• Chọn mạ trước rồi uốn cho cụm phức tạp yêu cầu độ bền ăn mòn cao ở mọi vị trí, rồi ngạc nhiên vì lớp mạ ở chỗ cong không đạt.
• Chọn uốn trước rồi mạ mà không kiểm trước kích thước bể mạ tại cơ sở gần nhất có đủ lớn không.
• Bỏ qua yêu cầu về quy trình mạ đã ghi trong hồ sơ thiết kế, tự chọn theo thói quen của xưởng.
• Coi nứt lớp mạ ở chỗ cong (khi chọn mạ trước) là lỗi bất thường thay vì đặc tính đã biết trước của quy trình.