Tính số lỗ đột và thời gian cần cho một lô bản mã — ví dụ đầy đủ

Vì sao phải tính theo LỖ chứ không theo tấm?

Máy đột làm việc theo từng lỗ, ⛔ không theo tấm. Hai bản mã cùng kích thước nhưng một bản 2 lỗ, một bản 6 lỗ thì thời gian chênh gấp ba. Vì vậy đơn vị đếm đúng cho sản lượng của máy gia công sắt nhóm đột lỗ là SỐ LỖ, không phải số tấm hay số kilogam.

Con số này khác hoàn toàn với lực đột và công suất máy: lực quyết định máy có đột NỔI lỗ đó không (xem cơ sở tính lực cắt, dập và bảng lực đột lỗ vuông, chữ nhật), còn chu kỳ mỗi lỗ quyết định BAO LÂU xong cả lô. Máy đủ lực nhưng chu kỳ dài vẫn không kịp tiến độ.

Chu kỳ mỗi lỗ gồm những gì?

Không chỉ là thời gian chày đi xuống và về. Chu kỳ thực tế gồm: đặt/định vị tấm theo dấu, hành trình đột, chày về, và dịch tấm sang vị trí lỗ kế tiếp. Với bản mã nhiều lỗ, phần dịch chuyển và định vị thường chiếm phần lớn chu kỳ, ⛔ không phải phần đột.

Cách đo đúng: bấm giờ đột trọn một bản mã thật rồi chia cho số lỗ của bản đó. Làm vậy sẽ tự bao gồm cả thời gian định vị — chính xác hơn nhiều so với lấy thời gian một nhát đột đơn lẻ rồi nhân lên.

Ví dụ: lô 200 bản mã, mỗi bản 4 lỗ

Chênh 2 giây mỗi lỗ đổi thành bao nhiêu?

Từ 4 lên 6 giây mỗi lỗ — chỉ 2 giây — làm cả lô dài thêm gần 27 phút, tức tăng 50% thời gian. Lý do: chu kỳ được nhân với tổng số lỗ, nên mọi cải thiện nhỏ ở chu kỳ đều được nhân lên theo quy mô lô.

Suy ra chỗ đáng cải thiện trước là khâu ĐỊNH VỊ, không phải mua máy lực lớn hơn: làm cữ chặn hoặc dưỡng khoan để đặt tấm đúng vị trí ngay lần đầu sẽ cắt phần lớn chu kỳ. Điều này cũng giúp giữ đúng vị trí lỗ theo bản vẽ, xem độ chính xác máy cần đạt.

Còn khoản thời gian nào chưa nằm trong phép tính?

• Thời gian đổi chày/cối khi lô có nhiều cỡ lỗ khác nhau — gom lô theo cỡ lỗ để giảm số lần đổi, cùng nguyên tắc với gom lô đổi cỡ đai.
• Thời gian cắt tấm thành bản mã trước khi đột — tính riêng theo khâu cắt.
• Thời gian xử lý khi máy bị kẹt, xem đột lỗ bị kẹt: cách xử lý — nên lấy lần dừng dài nhất làm dự phòng.
• Thời gian đánh dấu vị trí lỗ trên tấm nếu làm thủ công — khoản này thường lớn hơn cả thời gian đột.
• Kiểm và loại bản mã sai vị trí lỗ; phần hỏng cộng dồn qua các khâu tính theo cách tính dự phòng phôi qua nhiều công đoạn.

Sai lầm thường gặp

• Đếm theo số tấm thay vì số lỗ — hai lô cùng số tấm có thể chênh nhau vài lần thời gian.
• Lấy thời gian một nhát đột đơn lẻ làm chu kỳ — bỏ mất phần định vị và dịch tấm, thường là phần lớn nhất.
• Kết luận cần máy lực lớn hơn khi thực ra đang nghẽn ở khâu định vị — kiểm chu kỳ trước khi tính chuyện đổi máy.
• Bỏ thời gian đổi chày/cối khi lô có nhiều cỡ lỗ — với lô nhiều cỡ, khoản này có thể vượt cả thời gian đột.
• Dùng chu kỳ đo trên tấm mỏng cho tấm dày hơn — chu kỳ đột thay đổi theo độ dày, xem bảng công suất đột lỗ theo độ dày.