Bản mã thép (gusset plate) là tấm thép dùng để liên kết các cấu kiện kết cấu thép (dầm, cột, giằng) bằng bulông — máy đột lỗ dùng để tạo lỗ bulông trên bản mã nhanh và chính xác vị trí hơn khoan tay, đặc biệt khi số lượng lỗ/tấm lớn.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Vì sao đột lỗ bản mã khác đột lỗ thép tấm thông thường
Đột lỗ thép tấm/thép hình thông thường (xem máy đột lỗ) thường không đòi hỏi vị trí lỗ chính xác tuyệt đối. Bản mã liên kết bulông thì khác — vị trí và khoảng cách giữa các lỗ phải khớp đúng với lỗ trên cấu kiện đối ứng (dầm/cột/giằng), sai lệch dù nhỏ cũng khiến bulông không lắp được hoặc lệch tâm chịu lực, ảnh hưởng khả năng chịu lực của liên kết.
Lưu ý khi đột lỗ bản mã cho liên kết bulông
- Vị trí và khoảng cách lỗ phải khớp bản vẽ thiết kế kết cấu, không tự ước lượng theo kinh nghiệm.
- Đường kính lỗ đột thường lớn hơn đường kính bulông một khoảng dung sai lắp ráp theo thiết kế quy định — không tự chọn đường kính lỗ.
- Độ dày bản mã cần trong dải công suất máy đột — xem cơ sở tính lực cắt/dập để ước lực đột cần thiết theo độ dày.
- Số lượng lỗ nhiều trên 1 tấm nên có đồ gá định vị để giữ đúng khoảng cách giữa các lần đột liên tiếp.
Vị trí, số lượng và đường kính lỗ bulông của liên kết kết cấu thép do hồ sơ thiết kế/kỹ sư kết cấu quy định — bài này chỉ nói về khâu ĐỘT LỖ bằng máy, không thay thế hồ sơ thiết kế.
Ứng dụng khác của đột lỗ trong kết cấu thép
Ngoài bản mã liên kết dầm-cột-giằng, máy đột lỗ còn dùng cho các chi tiết kết cấu thép cần lỗ bulông khác như thanh giằng, tấm đế cột, bản táp gia cường — cùng nguyên tắc vị trí lỗ theo thiết kế như trên.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Máy đột lỗ công nghiệp với đồ gá định vị đúng thường chính xác và nhanh hơn khoan tay nhiều lần, đặc biệt khi số lượng lỗ lớn — nhưng vẫn cần đồ gá/dưỡng đúng vị trí thiết kế, không phải tự động chính xác nếu thao tác định vị sai.
Không nên — đường kính lỗ bulông liên kết kết cấu thép do hồ sơ thiết kế quy định (thường lớn hơn đường kính bulông 1 khoảng dung sai cố định theo tiêu chuẩn thiết kế), tự chọn sai có thể ảnh hưởng khả năng chịu lực của liên kết.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn