Bảng điều khiển không đọc được không cản máy chạy, nhưng nó cản người đứng máy xử lý đúng lúc cần xử lý nhanh. Việc phải làm là biến bảng đó thành bảng đọc được, và làm ngay khi máy còn đang chạy tốt chứ không phải lúc có chuyện.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Ba nhóm nút, xếp theo mức phải hiểu trước
| Nhóm | Gồm những gì | Phải hiểu tới mức nào |
|---|---|---|
| Dừng và ngắt | Nút dừng khẩn, nút dừng thường, cầu dao chính, công tắc nguồn | Phải chắc chắn tuyệt đối, và mọi người đứng máy đều phải biết trước khi chạy |
| Chạy và chọn chế độ | Nút chạy, nút lùi, công tắc chuyển tay hoặc tự động, núm chọn chương trình | Phải hiểu đủ để không bật nhầm sang chế độ khác giữa chừng |
| Cài đặt và hiển thị | Ô nhập số, nút tăng giảm, đèn báo, màn hiển thị trạng thái | Hiểu dần được, nhưng phải biết ô nào là ô đang đặt kích thước |
Nhóm thứ nhất không có mức trung gian: chưa chắc chắn thì chưa cho máy chạy. Hai nhóm sau học dần được trong lúc dùng, miễn là đã xác định chắc nhóm thứ nhất trước.
Dựng bảng đối chiếu từ chính máy, không cần bản dịch
Cách chắc nhất không đi qua chữ mà đi qua hành vi: với máy chạy không tải và có người đứng sẵn ở nút dừng, bấm từng nút một rồi ghi lại máy phản ứng ra sao. Làm tuần tự, mỗi lần một nút, và ghi ngay tại chỗ.
Ghi kết quả thành bảng hai cột: vị trí nút trên bảng và việc nó làm, mô tả bằng tiếng của người đứng máy chứ không bằng thuật ngữ. In bảng đó ra dán ngay cạnh bảng điều khiển, và dán thêm nhãn nhỏ lên chính các nút thuộc nhóm dừng.
Với nhóm cài đặt thì đối chiếu bằng kết quả: đổi một giá trị rồi chạy một sản phẩm, đo lại, ghi vào bảng. Cách này chậm hơn nhưng cho đúng thứ cần biết, và nó là cách duy nhất khi không còn tài liệu — xem giấy tờ đi kèm máy cũ.
Đèn báo và cảnh báo — phần nguy nhất khi không đọc được
Đèn báo và dòng cảnh báo trên màn là thứ máy dùng để nói máy đang có chuyện, nên không đọc được chúng nghĩa là mất hẳn kênh cảnh báo. Đây là phần nguy hơn nhóm nút bấm, vì nút bấm thì thử được còn cảnh báo thì chỉ xuất hiện khi đã có chuyện.
Cách bù là ghi lại mỗi lần một cảnh báo hiện lên: chụp màn hình bằng điện thoại, ghi máy đang làm gì lúc đó, ghi đã xử bằng cách nào thì hết. Sau vài lần là có được bảng cảnh báo riêng của chính chiếc máy này, và nó đúng hơn mọi bản dịch.
Khi đèn báo sáng mà máy không chạy thì trình tự dò không phụ thuộc vào chữ trên bảng — xem đèn báo sáng nhưng máy không chạy.
Việc phải làm trước lượt chạy có tải đầu tiên
- Xác định chắc chắn nút dừng khẩn, nhấn thử xem máy có dừng thật không.
- Xác định cầu dao chính và chỉ vị trí của nó cho mọi người sẽ đứng máy.
- Dán nhãn tiếng Việt lên toàn bộ nhóm dừng và ngắt.
- Dựng xong bảng đối chiếu cho nhóm chạy và chọn chế độ.
- Kiểm cơ cấu an toàn còn đủ không, xem máy cũ thiếu che chắn và nút dừng khẩn.
- Chỉ lại toàn bộ cho người sẽ đứng máy, theo giao máy an toàn cho thợ mới.
Phần này ảnh hưởng tới giá và tới quyết định mua ra sao
Nó không phải lý do bỏ chiếc máy, vì bảng đối chiếu dựng được trong một buổi và dùng được mãi. Nhưng nó là việc phải làm trước khi vào sản xuất, nên cộng vào theo tính chi phí sửa máy cũ cộng vào giá mua và vào thời gian máy về tới lúc chạy được.
Điều đáng hỏi hơn là phần đi cùng: máy mà bảng điều khiển không đọc được thì tài liệu kỹ thuật cũng thường không đọc được hoặc không còn, và cụm điều khiển lại hay thuộc nhóm khó kiếm phụ tùng — xem máy cũ còn kiếm được phụ tùng không.
Vì vậy nên hỏi thẳng người từng đứng máy trước khi chốt, vì họ đã đi qua đúng đoạn dựng bảng đối chiếu này rồi — cách hỏi ở hỏi lịch sử máy cũ hỏi ai hỏi gì.
Sai lầm thường gặp
- Cho máy chạy sản xuất khi chưa chắc chắn nút nào là nút dừng khẩn.
- Đoán nghĩa nút theo hình vẽ trên nút thay vì thử từng nút rồi ghi lại phản ứng của máy.
- Thử nút khi máy đang có tải thay vì khi chạy không tải và có người đứng sẵn ở nút dừng.
- Không dán nhãn lên nhóm dừng, để mỗi người tự nhớ theo cách của mình.
- Bỏ qua đèn báo và dòng cảnh báo, phần mất đi thì mất hẳn kênh máy báo có chuyện.
- Dựng bảng đối chiếu lúc máy đã có chuyện thay vì lúc máy còn đang chạy tốt.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Từ nhóm dừng và ngắt: nút dừng khẩn, nút dừng thường, cầu dao chính, công tắc nguồn. Nhóm này không có mức trung gian, chưa chắc chắn thì chưa cho máy chạy. Hai nhóm còn lại là nhóm chạy và chọn chế độ, rồi nhóm cài đặt và hiển thị, học dần được trong lúc dùng miễn là đã xác định chắc nhóm thứ nhất.
Không đi qua chữ mà đi qua hành vi: với máy chạy không tải và có người đứng sẵn ở nút dừng, bấm từng nút một rồi ghi lại máy phản ứng ra sao. Ghi thành bảng hai cột gồm vị trí nút và việc nó làm, mô tả bằng tiếng của người đứng máy. In ra dán cạnh bảng điều khiển và dán nhãn lên chính các nút thuộc nhóm dừng.
Đèn báo và dòng cảnh báo trên màn, vì đó là kênh máy dùng để nói mình đang có chuyện. Nút bấm thì thử được, còn cảnh báo chỉ xuất hiện khi đã có chuyện. Cách bù là mỗi lần một cảnh báo hiện lên thì chụp lại, ghi máy đang làm gì lúc đó và đã xử bằng cách nào thì hết, sau vài lần là có bảng cảnh báo riêng của chính chiếc máy.
Xác định chắc nút dừng khẩn và nhấn thử xem máy có dừng thật không, xác định cầu dao chính và chỉ vị trí cho mọi người sẽ đứng máy, dán nhãn tiếng Việt lên toàn bộ nhóm dừng và ngắt, dựng xong bảng đối chiếu cho nhóm chạy và chọn chế độ, kiểm cơ cấu an toàn còn đủ không, rồi chỉ lại toàn bộ cho người sẽ đứng máy.
Không, vì bảng đối chiếu dựng được trong một buổi và dùng được mãi. Nhưng nên hỏi thêm phần đi cùng: máy mà bảng điều khiển không đọc được thì tài liệu kỹ thuật cũng thường không còn, và cụm điều khiển lại hay thuộc nhóm khó kiếm phụ tùng. Hỏi người từng đứng máy trước khi chốt là cách nhanh nhất để biết.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn