Cơ Khí Xây Dựng Trường An

Máy cắt sắt nóng máy, rơ-le nhiệt nhảy liên tục — nhảy lúc nào thì biết lỗi ở đâu

Rơ-le nhiệt nhảy liên tục
Trả lời nhanh

Thời điểm rơ-le nhiệt nhảy khoanh được nguyên nhân: nhảy ngay lúc khởi động nghiêng về cơ khí kẹt hoặc mất pha; nhảy sau vài chục phút nghiêng về quá tải hoặc sụt áp đường dây. Nếu mỗi lần nhảy lại sớm hơn lần trước thì động cơ đang nóng tích lũy, ⛔ không phải rơ-le hỏng.

NT

Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).

Nhảy vào lúc nào thì nguyên nhân ở đâu?

Rơ-le nhiệt ⛔ không đo nhiệt độ cuộn dây, nó đo DÒNG ĐIỆN chạy qua theo thời gian. Vì vậy nó nhảy sớm hay muộn nói lên dòng vượt định mức nhiều hay ít — và đó là manh mối tốt hơn hẳn việc sờ vỏ động cơ.

Nhảy vào lúc nàoNghiêng về nguyên nhânKiểm gì trướcNgưỡng số liệu
Ngay khi bấm khởi động, chưa cắt nhát nàoCơ cấu bị kẹt cứng, hoặc mất một pha ở máy 3 phaQuay tay cơ cấu xem có nặng bất thường; xác nhận đủ 3 pha tới tận cầu dao máyđang cập nhật
Đúng lúc bắt đầu ăn phôi, lần nào cũng vậyPhôi vượt dải phi máy, hoặc lưỡi và dao đã cùn nên lực cắt cần lớn hơn hẳnĐối chiếu phi thép với dải máy; kiểm độ sắc lưỡiđang cập nhật
Sau vài chục phút chạy, ban đầu chạy êmQuá tải kéo dài, giải nhiệt kém, hoặc sụt áp đường dâyĐo điện áp NGAY TẠI MÁY lúc đang cắt, ⛔ không đo ở tủ tổng lúc máy nghỉđang cập nhật
Chỉ nhảy vào buổi chiều, sáng thì khôngNhiệt môi trường cộng nhiệt tích lũy trong ngày; cửa gió bị phoi phủKiểm quạt và cửa gió động cơ, kiểm thông gió chỗ đặt máyđang cập nhật
Nhảy ngày một sớm hơn qua từng tuầnCách điện cuộn dây đang xuống cấp, hoặc bạc đạn ngày càng nặngĐây là hướng cần thợ điện đo, ⛔ không tự kết luận tại xưởngđang cập nhật

Cột "Ngưỡng số liệu" (dòng định mức, mức sụt áp cho phép, giới hạn nhiệt theo cấp cách điện ghi trên nhãn động cơ) để trống vì trang này ⛔ chưa có nguồn đo thật — các số đó nằm trên nhãn máy và tài liệu nhà sản xuất. Nếu máy ⛔ không lên nguồn chứ ⛔ không phải nhảy giữa chừng, xem bảng lỗi thường gặp máy cắt sắt.

Vì sao nóng lại làm máy nóng thêm?

Cuộn dây động cơ là dây đồng, và điện trở của đồng TĂNG khi nhiệt độ tăng. Cùng một tải, dây nóng hơn thì tổn hao trên chính cuộn dây lớn hơn, và tổn hao đó lại biến thành nhiệt ngay trong cuộn dây. Đây là vòng khép kín thứ nhất, chạy hoàn toàn bên trong động cơ.

Vòng thứ hai nằm ở đường dây cấp nguồn. Điện áp tới máy thấp hơn định mức thì để giữ cùng công suất, dòng phải tăng lên. Dòng lớn hơn làm nóng chính sợi dây cấp, dây nóng thì điện trở tăng, sụt áp trên dây lại lớn hơn, và điện áp tới máy tụt thêm. Đây là lý do một đường dây kéo dài đủ dài có thể làm máy nhảy rơ-le dù bản thân máy hoàn toàn bình thường — đối chiếu chọn máy cắt sắt theo nguồn điện công trường.

Hai vòng này cộng nhau nên diễn biến ⛔ không đều: máy chạy ổn suốt buổi sáng rồi nhảy dồn dập trong một tiếng buổi chiều. Cũng vì vậy mà việc bấm reset rồi chạy tiếp ⛔ không phải là xử lý — nó chỉ đưa động cơ đang nóng trở lại vòng xoáy ở mức nóng hơn lúc đầu.

Nguồn nhiệt nào đến từ chỗ ⛔ không phải động cơ?

  • Lưỡi và dao đã cùn: lực cắt cần lớn hơn nên dòng lớn hơn suốt cả ca, và bản thân lưỡi cùn cũng sinh nhiệt tại vết cắt — hai kiểu hỏng khác nhau, đọc vết trên lưỡi ở ba kiểu hỏng lưỡi cắt.
  • Cắt phôi vượt dải phi của máy, dù chỉ vài nhát mỗi ca — mỗi nhát là một đỉnh dòng, và rơ-le nhiệt cộng dồn các đỉnh đó.
  • Kẹt phôi lặp lại: mỗi lần kẹt là một quãng động cơ gồng mà ⛔ không sinh công, xem máy cắt sắt GQ40 bị kẹt phôi.
  • Phoi và bụi thép phủ kín cửa gió làm mát của động cơ — nguồn nhiệt phổ biến nhất mà ⛔ không tốn gì để xử, chỉ cần đưa vào lịch bảo trì máy cắt sắt theo chu kỳ.
  • Cụm quay đã nặng vì bạc đạn mòn: động cơ phải kéo thêm phần ma sát đó suốt ca, xem tiếng ồn và rung tăng dần.

Điểm chung của cả năm nguyên nhân trên: động cơ ⛔ không hỏng, nó chỉ đang bị bắt làm việc nặng hơn thiết kế. Thay động cơ trong các ca này ⛔ không giải quyết gì, vì động cơ mới cũng gặp đúng tải đó.

Đâu là mốc cuộn dây ⛔ không quay lại được?

Cách điện cuộn dây xuống cấp theo nhiệt và ⛔ không hồi phục khi nguội. Đó là điểm khác biệt quan trọng so với dầu thủy lực hay lưỡi cắt: máy nguội đi thì chạy lại được, nhưng phần cách điện đã lão hóa thì ở nguyên mức đó, và lần nóng sau bắt đầu từ mức xấu hơn.

Trạng tháiCòn cứu đượcĐã hỏng vĩnh viễn
Vỏ động cơ nóng, ⛔ không mùiXử nguồn nhiệt bên ngoài: gió mát, tải, điện áp
Mùi khét nhẹ lúc chạy nặng, hết khi nguộiDừng ngay, tìm nguyên nhân tải hoặc điện ápMột phần tuổi thọ cách điện đã mất, ⛔ không lấy lại
Mùi khét rõ, có khói hoặc vết cháy trên vỏCuộn dây đã hỏng: phải quấn lại hoặc thay động cơ
Rơ-le nhảy ngay cả khi chạy không tảiChập vòng dây hoặc mất pha kéo dài: dừng hẳn, gọi thợ điện

Mùi khét là mốc phân định rẻ nhất và ⛔ không cần dụng cụ nào. Đã ngửi thấy mùi khét thì việc bấm reset chạy tiếp là chọn đánh đổi cả động cơ để lấy nốt vài nhát cắt — xem an toàn vận hành máy cắt sắt.

Xử sớm và xử muộn chênh nhau ở đâu?

Xử sớm là việc của một buổi và gần như ⛔ không tốn vật tư: thổi sạch cửa gió, thay lưỡi cùn, đo điện áp ngay tại máy lúc đang cắt, và giãn nhịp cắt cho đúng chế độ máy. Bốn việc này đụng vào đúng các nguồn nhiệt phổ biến nhất.

Xử muộn là quấn lại hoặc thay động cơ, cộng thời gian máy nằm chờ. Nếu nguyên nhân gốc là sụt áp đường dây thì thay động cơ xong vẫn nhảy tiếp, nên khoản chi đó có thể lặp lại lần hai — đây là lý do nên đo điện áp TRƯỚC khi quyết định thay gì. Cách chọn cấu hình nguồn cho đúng ngay từ đầu xem so sánh máy cắt sắt 1 pha và 3 phatính công suất máy phát cho công trường.

Ghi lại thời điểm mỗi lần nhảy trong tuần — chuỗi thời điểm đó là dữ liệu chẩn đoán tốt nhất bạn có thể đưa cho thợ điện, và ⛔ không tốn gì để thu thập.

Bài liên quan trong danh mục

Xem danh mục
Máy cắt sắt
Về trang danh mục

Câu hỏi thường gặp

Rơ-le nhiệt nhảy liên tục có phải do rơ-le hỏng không?

Hiếm khi. Rơ-le nhiệt là thiết bị bảo vệ, nó nhảy vì thấy dòng vượt định mức đủ lâu — tức là nó đang làm đúng việc. Nghi rơ-le chỉ hợp lý khi máy nhảy ngay cả lúc chạy không tải và đã loại trừ mất pha, kẹt cơ khí. Chỉnh nấc rơ-le lên cao cho khỏi nhảy là gỡ bỏ lớp bảo vệ chứ không phải sửa lỗi.

Vì sao mỗi lần nhảy lại sớm hơn lần trước?

Vì động cơ chưa kịp nguội hẳn thì đã chạy lại. Mỗi lần reset là bắt đầu từ nền nhiệt cao hơn lần trước, nên tới ngưỡng nhảy nhanh hơn. Chuỗi nhảy ngày càng sát nhau là tín hiệu phải dừng cho nguội hẳn và đi tìm nguồn nhiệt, không phải tín hiệu bấm reset nhanh tay hơn.

Đo điện áp ở tủ điện tổng thấy đủ thì có loại trừ được sụt áp không?

Không. Sụt áp xảy ra TRÊN đường dây, nên phải đo ngay tại đầu vào của máy và đúng lúc máy đang cắt, không phải lúc máy nghỉ. Đo ở tủ tổng lúc không tải gần như luôn cho kết quả đẹp kể cả khi đường dây tới máy quá dài hoặc tiết diện quá nhỏ.

Máy đã có mùi khét thì còn dùng tiếp được không?

Nên dừng. Mùi khét nghĩa là lớp cách điện của cuộn dây đã bị nhiệt tác động, và phần tuổi thọ đó không lấy lại được khi máy nguội. Chạy tiếp thường không hỏng ngay trong ngày, nhưng mỗi ca sau đều bắt đầu từ mức cách điện xấu hơn, cho tới lúc chập hẳn.

Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?

Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.

Gửi yêu cầu tư vấn
Gọi ngay Zalo