Hai móc đai ra dài ngắn không đều — lỗi ở đầu phôi, ở đoạn cuối hay ở bộ kéo?

Hai móc được tạo ra ở hai thời điểm khác nhau

Một cái đai kín có các cạnh và hai móc ở hai đầu. Nhìn thành phẩm thì hai móc giống nhau, nhưng chúng không sinh ra cùng một cách, nên khi lệch cũng không lệch vì cùng một lý do.

Ở máy bẻ đai lấy phôi từ cuộn, phôi được nắn, kéo đi từng đoạn, bẻ ở mỗi góc rồi mới cắt. Móc ĐẦU là đoạn từ đầu phôi — chỗ nhát cắt của chiếc trước để lại — tới góc bẻ thứ nhất, nên nó phụ thuộc đầu phôi đang nằm ở đâu khi máy bắt đầu. Móc CUỐI là đoạn máy kéo ra sau góc bẻ cuối cùng rồi cắt, nên nó phụ thuộc đoạn kéo cuối và vị trí nhát cắt.

Ở máy hoặc bàn bẻ đai dùng phôi đã cắt sẵn thì khác: chiều dài cây phôi đã cố định, các cạnh giữa được đặt theo cữ, nên phần còn lại dồn hết vào hai đầu. Đặt phôi lệch lúc bẻ góc đầu thì móc đầu dài ra bao nhiêu, móc cuối hụt bấy nhiêu.

Đo thế nào để biết lệch nằm ở đâu?

Đừng chỉ đo hai móc. Đo lần lượt TỪNG cạnh theo đúng thứ tự máy bẻ — móc đầu, các cạnh, móc cuối — ghi thành một hàng số rồi so với bản vẽ. Phần lệch phân bố thế nào trên hàng số đó mới chỉ ra nguyên nhân. Đo vài chiếc liên tiếp bằng cùng dụng cụ và cùng điểm đo, như đã nói ở một cây đai đo ra sai — xử cả lô.

Máy bẻ từ cuộn và máy bẻ phôi cắt sẵn: lệch dồn về đâu?

Ở máy bẻ phôi cắt sẵn, chiều dài cây phôi là cố định. Mọi sai lệch lúc đặt phôi vào cữ ở các góc trước không biến mất mà dồn ra đoạn cuối cùng: móc cuối là chỗ "trả nợ" cho cả chiếc. Thấy móc cuối lệch ở loại máy này, kiểm lần lượt chiều dài phôi cắt sẵn và cách đặt phôi ở từng góc trước khi nghi cữ góc cuối.

Ở máy bẻ từ cuộn, mỗi đoạn là một lần kéo riêng nên lỗi không tự dồn về cuối. Bộ kéo trượt thì cạnh dài hụt nhiều, cạnh ngắn hụt ít — phần hụt theo chiều dài đoạn chứ không theo thứ tự bẻ. Chỉ một móc lệch mà mọi đoạn khác đúng thì lỗi nằm đúng ở thao tác tạo ra móc đó.

Vì sao bộ kéo hay bánh đo đã trượt thì ngày một trượt nặng hơn — do phản xạ siết mạnh thêm — đã có ở máy duỗi cắt ra sai chiều dài. Cùng cơ chế, trang này không chép lại.

Đổi phi, đổi khuôn: vì sao chương trình cũ ra móc sai?

Mỗi góc uốn "ăn" một phần chiều dài phôi, và phần đó đổi theo đường kính phôi và bán kính khuôn. Chương trình chạy đúng với phi này mang sang phi khác mà không đổi phần bù thì các cạnh dài có thể vẫn trông gần đúng, còn hai móc — đoạn ngắn nhất, nằm sát góc uốn — lộ sai rõ nhất.

Vì vậy sau mỗi lần đổi phi hoặc đổi khuôn, đo từng cạnh của vài chiếc đầu tiên rồi mới chạy lô — đúng mốc thay đổi đã nêu ở tính thời gian mất do đổi cỡ đai. Góc mở ra do thép bật lại là chuyện khác và không làm đổi chiều dài móc, xem đai bẻ xong bị mở góc do đàn hồi.

Móc đã lệch thì xử lô thế nào?

Móc ngắn hơn bản vẽ còn dùng được hay không là quyết định của người nghiệm thu cốt thép theo hồ sơ công trình, trang này không trả lời thay. Việc xưởng làm được là khoanh phần lô theo mốc thay đổi và báo sớm, kèm hàng số đo từng cạnh của vài chiếc.

Móc dài hơn bản vẽ trông vô hại nhưng có thể vướng thép chủ hoặc chạm ván khuôn khi lắp, và cũng là phần thép thừa trên mỗi chiếc — với lô lớn, phần thừa đó cộng lại thành một khoản đáng tính.

Đừng cắt bớt hay bẻ thêm móc tại công trường khi chưa được bên nghiệm thu đồng ý.

Sai lầm thường gặp

• Chỉ đo hai móc mà không đo các cạnh — mất luôn manh mối lệch nằm ở đâu trong chuỗi.
• Chỉnh thông số móc cuối để "bù" trong khi bộ kéo đang trượt — lỗi chuyển sang cạnh khác ở những chiếc sau.
• Mang nguyên chương trình của phi cũ sang phi mới.
• Đổ cho cữ góc cuối trong khi phôi cắt sẵn đã dài ngắn khác nhau từ máy cắt.
• Siết bộ kéo mạnh hơn cho "hết trượt" mà không soi mặt kẹp.
• Tự cắt bớt móc dài tại công trường.