Ước một con số công cho cả tuyến hàng rào gần như luôn trượt, vì tuyến gồm bốn việc có nhịp khác hẳn nhau. Tách ra rồi cộng lại thì sai số nhỏ hơn nhiều, và quan trọng hơn là biết được việc nào đang ăn mất thời gian.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Tách tuyến thành bốn việc có nhịp riêng
Bốn việc đó là: dựng cột, căng dây giằng, trải và căng lưới, hoàn thiện mép và điểm nối. Mỗi việc có đơn vị đo riêng — cột tính theo số cột, dây giằng và lưới tính theo mét dài, hoàn thiện tính theo số điểm.
Trộn bốn việc vào một con số cho mỗi mét tuyến là nguyên nhân khiến ước lượng trượt khi tuyến đổi địa hình. Hai tuyến cùng chiều dài nhưng một tuyến thẳng và một tuyến gấp khúc khác nhau chủ yếu ở số cột và số điểm hoàn thiện, không khác nhau ở số mét lưới.
Vật tư đi kèm cũng tính theo bốn nhóm đó chứ không tính chung — xem tính số cuộn lưới cho tuyến hàng rào.
Bảng đầu vào: lấy số ở đâu cho từng việc
| Việc | Đơn vị đếm | Lấy số từ đâu |
|---|---|---|
| Dựng cột | Số cột | Chiều dài tuyến chia khoảng cách cột đã chốt, cộng cột tại mỗi góc và mỗi đầu tuyến |
| Đào hố hoặc khoan chân cột | Số hố, phân theo loại nền | Đi dọc tuyến ghi đoạn nào đất mềm, đoạn nào đá hoặc bê tông cũ |
| Căng dây giằng | Số mét nhân số hàng dây | Bản vẽ hoặc thống nhất tại chỗ về số hàng dây giằng |
| Trải và căng lưới | Số mét dài | Chiều dài tuyến, cộng phần chồng mép tại các chỗ nối cuộn |
| Nối cuộn và hoàn thiện mép | Số điểm nối | Số cuộn trừ một, cộng các điểm kết thúc tại góc và tại cổng |
| Dọn và bàn giao | Theo tuyến | Ước một phần cố định, thường bị quên hẳn khi lập kế hoạch |
Hai dòng cuối là hai dòng bị bỏ quên nhiều nhất. Điểm nối cuộn tốn công hơn hẳn một mét lưới thường, và việc dọn bàn giao luôn có thật dù không ai ghi vào kế hoạch.
Nhịp làm việc lấy ở đâu khi chưa có số của mình?
Đo trên chính đội mình ở tuyến đầu tiên: bấm giờ cho từng việc trong một đoạn ngắn, rồi quy ra nhịp cho mỗi cột, mỗi mét và mỗi điểm nối. Một buổi đo đủ cho mọi lần báo giá sau đó, và con số đo được thường khác xa con số nghe từ đội khác.
Lý do phải tự đo: nhịp phụ thuộc vào tay nghề, vào bộ dụng cụ đang có và vào cách tổ chức của chính đội đó, chứ không phải vào loại lưới. Mượn nhịp của đội khác là mượn luôn cả cách làm của họ mà mình không có.
Ghi nhịp đo được vào cùng một chỗ với các định mức khác của xưởng để lần sau khỏi tìm, cùng cách làm mô tả ở nhật ký máy: ghi gì để truy lỗi.
Yếu tố hiện trường làm đội công lên bao nhiêu?
Nền cứng hoặc lẫn bê tông cũ làm khâu đào hố hoặc khoan chân cột đội lên nhiều nhất. Đây cũng là khâu khó ước nhất từ xa, nên đi dọc tuyến trước khi báo giá là việc đáng làm.
Địa hình dốc và tuyến gấp khúc làm tăng số cột và số điểm hoàn thiện. Tuyến men theo ranh đất tự nhiên hầu như luôn có nhiều góc hơn tuyến vẽ trên giấy.
Khoảng cách từ chỗ tập kết vật tư tới vị trí lắp quyết định công khuân. Cuộn lưới nặng và cồng kềnh nên việc này không nhỏ — liên quan trực tiếp tới cách xếp dỡ mô tả ở đóng cuộn, bốc xếp và giao kẽm gai và tới tình trạng cuộn khi nhận, xem nhận lưới B40 tại công trình.
Con số này dùng vào việc gì ngoài báo giá?
Dùng để chốt ngày bàn giao: biết công cần bao nhiêu thì biết bố trí mấy người trong mấy ngày, thay vì hứa theo cảm tính rồi tăng người vào phút chót.
Dùng để so phương án: căng lưới thủ công hay dùng dụng cụ căng, nối cuộn tại chỗ hay cắt sẵn theo đoạn. Khi đã có nhịp cho từng việc thì so hai phương án chỉ là phép cộng — cách cắt và nối có ở cắt ngắn và nối cuộn lưới B40.
Dùng để phát hiện chuyện bất thường ngay trong lúc thi công: nếu một ngày làm được ít hơn nhịp đã đo rõ rệt thì có gì đó đang sai, và biết sớm thì xử rẻ hơn. Ca hay gặp nhất là lưới căng không đúng cách rồi phải làm lại, xem căng lưới B40 mất thoi, kéo dài tụt chiều cao.
Sai lầm thường gặp
- Ước một con số công cho mỗi mét tuyến, áp cho cả tuyến thẳng lẫn tuyến gấp khúc.
- Quên khâu đào hố hoặc khoan chân cột khi tuyến đi qua nền cứng.
- Không tính điểm nối cuộn, trong khi mỗi điểm nối tốn công hơn hẳn một mét lưới thường.
- Bỏ hẳn công dọn và bàn giao ra khỏi kế hoạch.
- Mượn nhịp làm việc của đội khác thay vì đo nhịp của chính đội mình.
- Báo giá mà chưa đi dọc tuyến, nên không thấy đoạn nền đá hay đoạn xa chỗ tập kết vật tư.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Tách tuyến thành bốn việc có nhịp riêng: dựng cột, căng dây giằng, trải và căng lưới, hoàn thiện mép cùng các điểm nối. Mỗi việc có đơn vị đếm riêng là số cột, số mét hoặc số điểm. Cộng bốn phần lại cho sai số nhỏ hơn nhiều so với ước một con số chung cho mỗi mét tuyến.
Vì chúng khác nhau ở số cột và số điểm hoàn thiện chứ không khác ở số mét lưới. Tuyến gấp khúc men theo ranh đất có nhiều góc hơn tuyến vẽ trên giấy, mỗi góc thêm một cột và thêm các điểm kết thúc. Nền cứng hoặc lẫn bê tông cũ cũng đội khâu đào hố hoặc khoan chân cột lên đáng kể.
Đo trên chính đội mình ở tuyến đầu tiên: bấm giờ từng việc trong một đoạn ngắn rồi quy ra nhịp cho mỗi cột, mỗi mét và mỗi điểm nối. Một buổi đo đủ dùng cho mọi lần báo giá sau. Mượn nhịp của đội khác không dùng được vì nhịp phụ thuộc tay nghề, dụng cụ và cách tổ chức của chính đội đó.
Có, vì mỗi điểm nối tốn công hơn hẳn một mét lưới thường và số điểm nối không tỉ lệ với chiều dài tuyến mà phụ thuộc chiều dài mỗi cuộn. Số điểm nối bằng số cuộn trừ một, cộng thêm các điểm kết thúc tại góc và tại cổng. Bỏ qua khoản này là một trong hai nguồn hụt công hay gặp nhất.
Chốt ngày bàn giao theo số người thực có thay vì hứa theo cảm tính, so hai phương án thi công bằng phép cộng, và phát hiện bất thường ngay trong lúc làm: một ngày làm được ít hơn nhịp đã đo rõ rệt nghĩa là có gì đó đang sai, thường là lưới căng không đúng cách rồi phải làm lại.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn