Máy dừng giữa cuộn để lại hai câu phải trả lời ngay: kẹt ở cụm nào, và đoạn lưới tại chỗ dừng có giữ được không. Trả lời nhầm câu thứ hai thì cuộn vẫn ra đủ mét nhưng mang một điểm yếu nằm giữa, chỉ lộ ra lúc căng lên hàng rào.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Cắt điện trước, rồi mới đọc dấu hiệu
Cắt cầu dao của máy và chờ mọi cụm đứng hẳn trước khi lại gần. Máy đan lưới có cụm xoắn và cụm cấp dây quay ngược chiều nhau, nên một sợi dây đang căng có thể bật ra khi lực được giải phóng — đây là nguy hiểm riêng của nhóm máy này, xem vận hành và bảo trì máy đan lưới.
Đừng kéo thử tấm lưới để xem có gỡ được không khi máy còn điện. Kéo được một đoạn thì máy có thể nhận đó là tín hiệu và chạy tiếp, còn kéo không được thì lực căng dồn hết vào chỗ đang kẹt và làm hỏng thêm đoạn lưới vừa đan.
Đeo găng trước khi chạm vào sợi bị đứt. Đầu sợi thép mạ đứt ra có ba via sắc và thường nằm khuất trong cụm, chỗ tay phải lần vào mới lấy được.
Nhìn gì để biết kẹt ở cụm nào?
| Nhìn thấy gì | Kẹt ở đâu | Gỡ theo hướng nào |
|---|---|---|
| Một sợi vặn xoắn quá mức tại chỗ đan chéo, các mắt quanh đó bị kéo méo | Cụm xoắn giữ sợi lại | Nới cụm xoắn theo chiều ngược chiều xoắn rồi rút sợi ra, không cắt ngay khi chưa nhìn rõ đường đi của sợi |
| Sợi nằm ngoài rãnh dẫn, có vết cạ sáng dọc thành rãnh | Sợi trượt khỏi khe dẫn hướng | Đưa sợi về rãnh, sau đó kiểm miệng rãnh có bị mòn loe không |
| Cuộn thành phẩm không quay được, lưới căng cứng giữa máy và cuộn | Cụm thu cuộn bị chèn hoặc quá tải | Giải phóng cuộn thành phẩm trước, rồi mới gỡ phía trong máy |
| Dây trên giá cấp bị chồng chéo, có vòng thắt nút | Cuộn dây đầu vào rối | Gỡ từ phía cuộn chứ không kéo từ phía máy — kéo từ phía máy làm nút thắt chặt thêm |
| Các mắt vừa đan dồn lại một chỗ, đoạn phía sau thưa hơn | Bước tiến bị nghẽn trong lúc cụm đan vẫn chạy | Cắt bỏ đoạn dồn, đừng cố kéo cho giãn đều ra |
Dòng cuối là dòng dễ tiếc của nhất: đoạn mắt bị dồn không kéo lại đều được, vì các mắt ở đó đã bị biến dạng chứ không chỉ bị xô. Cùng cơ chế với ca mô tả ở mắt lưới B40 không đều.
Đoạn lưới tại chỗ dừng giữ hay cắt bỏ?
Căn cứ quyết định là vùng đó có mắt biến dạng hay không, chứ không phải nó dài bao nhiêu. Mắt méo hình thoi rõ rệt, sợi có vết thắt hoặc vết cạ sáng, mạ tróc thành vảy tại chỗ xoắn — ba dấu đó nói rằng vùng này yếu hơn phần còn lại của cuộn.
Giữ lại một đoạn yếu nằm giữa cuộn là cách giấu lỗi vào chỗ khó tìm nhất. Cuộn vẫn đủ mét, vẫn đúng khổ, và chỉ khi căng lên hàng rào thì đúng đoạn đó tụt hoặc bung ra — xem căng lưới B40 mất thoi, kéo dài tụt chiều cao.
Cắt bỏ thì phải cắt sạch cả vùng ảnh hưởng chứ không chỉ cắt mấy mắt hỏng nhất, rồi nối theo đúng cách nối đã dùng cho mọi cuộn khác của xưởng — xem cắt ngắn và nối cuộn lưới B40.
Chạy tiếp thế nào cho chỗ nối không thành điểm yếu?
Trước khi chạy lại, quay tay một vòng chu trình nếu máy cho phép và nhìn cụm vừa gỡ có đi trơn không. Chạy lại ngay bằng tốc độ cũ khi chưa quay thử là cách làm kẹt lần hai tại đúng chỗ vừa gỡ.
Vào lại dây và căn lực căng trước khi chạy hết tốc, vì lực căng sai là thứ tạo ra chênh lệch giữa đoạn trước và đoạn sau chỗ dừng. Cách vào dây cho đoạn nối liền mạch giống ca thay cuộn dây giữa chừng, mô tả ở cuộn dây sắp hết giữa lúc đan lưới.
Sau khi chạy lại, đo cỡ mắt ở ba chỗ: trước điểm dừng, ngay sau điểm dừng, và cách đó một đoạn. Ba số gần nhau thì cuộn đồng nhất; số ở giữa lệch ra thì dừng lại xử tiếp chứ đừng chạy hết cuộn rồi mới xem.
Dừng đi dừng lại nhiều lần trong một ca thì đọc thế nào?
Một lần dừng là sự cố, ba lần dừng trong một ca là dấu của một thứ đang hỏng dần chứ không phải xui. Ghi lại mỗi lần dừng ở cụm nào và đang chạy cuộn dây lô nào, sau vài lần thì quy luật hiện ra ngay.
Hai nguyên nhân hệ thống hay gặp nhất là dây đầu vào không đạt và cụm dẫn hướng đã mòn. Ca thứ nhất có dấu riêng ở dây thép đứt liên tục khi đan lưới.
Nếu các lần dừng đều rơi vào cùng một cụm thì đó là chỗ cần thay phụ tùng chứ không phải chỗ cần gỡ khéo hơn — xem trữ phụ tùng dự phòng cho máy đan lưới.
Sai lầm thường gặp
- Kéo thử tấm lưới khi máy còn điện, làm lực căng dồn hết vào chỗ đang kẹt.
- Cắt ngay sợi đang kẹt trước khi nhìn rõ đường đi của nó qua các cụm.
- Gỡ nút thắt của cuộn dây đầu vào bằng cách kéo từ phía máy, khiến nút thắt chặt thêm.
- Giữ lại đoạn lưới có mắt bị dồn vì tiếc, rồi chôn một điểm yếu vào giữa cuộn.
- Chạy lại ngay bằng tốc độ cũ mà chưa quay thử một vòng chu trình.
- Không ghi lại các lần dừng, nên không nhận ra chúng đều rơi vào cùng một cụm.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Cắt cầu dao của máy và chờ mọi cụm đứng hẳn, rồi đeo găng mới lại gần. Không kéo thử tấm lưới khi máy còn điện: kéo được một đoạn thì máy có thể chạy tiếp, còn kéo không được thì lực căng dồn hết vào chỗ đang kẹt và hỏng thêm đoạn lưới vừa đan. Cụm xoắn và cụm cấp dây quay ngược chiều nên sợi đang căng có thể bật ra.
Nhìn chỗ có dấu bất thường trước. Sợi vặn xoắn quá mức tại chỗ đan chéo là kẹt ở cụm xoắn; sợi nằm ngoài rãnh kèm vết cạ sáng dọc thành rãnh là trượt khỏi khe dẫn; lưới căng cứng giữa máy và cuộn là cụm thu cuộn bị chèn; dây chồng chéo có nút thắt là rối ở cuộn đầu vào; mắt dồn một chỗ là bước tiến bị nghẽn.
Căn cứ là vùng đó có mắt biến dạng hay không, không phải nó dài bao nhiêu. Mắt méo hình thoi rõ rệt, sợi có vết thắt hoặc vết cạ sáng, mạ tróc thành vảy tại chỗ xoắn đều nói rằng vùng đó yếu hơn phần còn lại. Giữ lại là chôn một điểm yếu vào giữa cuộn, và nó chỉ lộ ra khi căng lên hàng rào.
Quay tay một vòng chu trình nếu máy cho phép để xem cụm vừa gỡ đi trơn chưa, vào lại dây và căn lực căng trước khi chạy hết tốc. Sau khi chạy lại, đo cỡ mắt ở ba chỗ: trước điểm dừng, ngay sau điểm dừng và cách đó một đoạn. Số ở giữa lệch ra thì dừng xử tiếp, đừng chạy hết cuộn rồi mới xem.
Một lần là sự cố, ba lần trong một ca là dấu của một thứ đang hỏng dần. Cách đọc là ghi lại mỗi lần dừng ở cụm nào và đang chạy cuộn dây lô nào; nếu các lần dừng đều rơi vào cùng một cụm thì đó là chỗ cần thay phụ tùng, còn nếu chúng gắn với một lô dây cụ thể thì nguyên nhân nằm ở dây đầu vào.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn