Lưới B40 tách được bằng cách rút một sợi ra vì mắt chỉ xoắn vào nhau. Lưới hàn thì mọi mắt đã dính cứng, nên muốn đổi khổ chỉ còn cách cắt đứt sợi. Cắt ở đâu trên mắt mới là câu phải trả lời.
Viết bởi Nguyễn Đỗ Tùng — hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, Cử nhân Cơ khí (ĐH Công nghiệp Hà Nội, 2010).
Vì sao cách cắt lưới B40 không dùng được ở đây?
Lưới B40 giữ hình dạng bằng mối xoắn, nên mở khoá hai đầu một dải sợi rồi xoay là dải đó tự rời ra, tấm tách làm hai mà không sợi nào bị cắt — cách làm có ở cắt ngắn và nối cuộn lưới B40.
Lưới hàn giữ hình dạng bằng mối hàn tại từng điểm giao. Không có sợi nào luồn qua sợi nào, nên không có gì để rút. Muốn tách tấm thì phải cắt đứt các sợi, và mỗi vết cắt là một đầu tự do mới.
Hệ quả: với lưới hàn, mọi quyết định về khổ nên chốt TRƯỚC khi hàn chứ không phải sau. Cắt là phương án chữa, và nó luôn tốn hơn phương án đặt đúng khổ ngay từ đầu.
Cắt cách mối hàn bao xa thì mép không bung?
Đây là câu quyết định cả tấm. Ba vị trí cắt cho ba kết quả khác nhau, và chỉ một trong ba giữ được mép.
| Cắt ở đâu | Chuyện gì xảy ra ở mép | Dùng khi nào |
|---|---|---|
| Cắt sát mối hàn, phía ngoài | Đầu sợi cụt ngay tại mắt; mắt ngoài cùng chỉ còn giữ bằng chính mối hàn đó, và mối hàn ở mép là mối chịu kéo mạnh nhất khi căng lưới | Khi mép sẽ được kẹp vào khung hoặc chôn trong bê tông — nghĩa là có thứ khác giữ thay |
| Cắt giữa hai mối hàn, chừa một đoạn sợi thừa | Mắt ngoài cùng còn nguyên hai mối hàn hai đầu; đoạn thừa chìa ra là chỗ vướng và đâm, nhưng mép thì vững | Khi mép để hở, người qua lại gần, hoặc tấm còn phải bốc xếp nhiều lần |
| Cắt đúng ngay trên mối hàn | Phá chính điểm liên kết: hai sợi rời nhau ra, mắt kế tiếp thành mắt ngoài cùng mà không ai định trước | Không dùng — đây là kiểu cắt do đo nhầm chứ không phải do chọn |
Bảng không ghi khoảng cách tính bằng mi-li-mét vì nó phụ thuộc cỡ mắt của chính tấm đang cắt và cách lưới sẽ được cố định. Cách đọc tại chỗ: nhìn xem mắt ngoài cùng sau khi cắt còn mấy mối hàn giữ nó. Còn hai thì mép vững, còn một thì mép sống nhờ đúng mối đó.
Cắt bằng gì?
Dụng cụ quyết định đầu sợi sau khi cắt trông ra sao, và đầu sợi là thứ người bốc tấm phải chạm vào. Nguyên tắc chung giống mọi lần cắt thép: mặt cắt xấu thì công đoạn sau trả giá — xem mặt cắt bavia, xiên và ảnh hưởng công đoạn sau.
- KÌM CỘNG LỰC: gọn, không sinh nhiệt, nhưng để lại đầu vát nhọn — phải xử đầu sau khi cắt.
- MÁY CẮT ĐĨA: nhanh với tấm lớn, sinh tia lửa và làm nóng vùng quanh vết cắt; lớp phủ quanh đó bị ảnh hưởng.
- Tấm đã mạ thì vết cắt là chỗ lộ thép trần — cùng vấn đề đã bàn ở mạ sau khi đan hay dùng dây mạ sẵn và cắt thép mạ kẽm, inox cần lưu ý gì.
- ĐỠ TẤM TRƯỚC KHI CẮT NHÁT CUỐI: hai nửa rời ra là hai vật cứng và nặng, buông ra thì rơi.
- Tia lửa và vật dễ cháy quanh chỗ cắt là chuyện riêng phải lo trước — xem vận hành an toàn máy cắt sắt.
Cắt xong thì làm gì với mép?
Ba việc, làm ngay tại chỗ cắt chứ đừng để tấm đi tiếp rồi mới xử. Tấm đã cắt mà chưa xử mép là vật nguy hiểm nhất trong xưởng lúc đó, vì nhìn nó vẫn giống một tấm lưới bình thường.
- GẠT BAVIA VÀ ĐẦU NHỌN ở mọi sợi vừa cắt — đếm đúng số sợi, đừng làm ước chừng.
- ĐÁNH DẤU MÉP VỪA CẮT, để người sau biết cạnh nào là cạnh sống.
- GHI LẠI KHỔ MỚI lên tấm hoặc lên thẻ — tấm đã cắt không còn đúng khổ ghi trên phiếu ban đầu.
- Nếu cắt để sửa một tấm sai khổ thì nguyên nhân nằm ở khâu đặt hàng, và phần đó xem cuộn lưới ra sai chiều dài đặt hàng.
- Phần thừa cắt ra: gom ngay, đừng để dựa vào tường — xem thêm cách xếp ở xếp, chở và dựng tấm lưới hàn.
Việc thứ ba là việc hay bị bỏ nhất và cũng là việc gây nhầm nhiều nhất: một tấm ghi khổ cũ nằm chung đống với tấm nguyên thì lần sau có người lấy nhầm, và nhầm đó chỉ lộ khi tấm đã lên vị trí lắp.
Sai lầm thường gặp
- Định cắt lưới hàn bằng cách rút sợi như lưới B40 — không rút được, mọi mắt đã hàn dính.
- Cắt đúng trên mối hàn vì đo theo tâm mắt thay vì theo mép mắt.
- Cắt sát mối hàn cho gọn trong khi mép sẽ để hở và không có gì giữ thay.
- Cắt nhát cuối mà không ai đỡ nửa tấm rời ra.
- Không gạt đầu nhọn ngay tại chỗ cắt, để tấm đi tiếp rồi mới xử.
- Không ghi khổ mới lên tấm đã cắt, để nó nằm chung đống với tấm nguyên.
- Cắt tấm đã mạ mà không tính tới vết cắt là chỗ lộ thép trần.
- Coi việc cắt là giải pháp thường xuyên thay vì chốt khổ trước khi hàn.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Cắt giữa hai mối hàn và chừa một đoạn sợi thừa, để mắt ngoài cùng còn nguyên hai mối hàn giữ nó. Cắt sát mối hàn chỉ dùng khi mép sẽ được kẹp vào khung hoặc chôn trong bê tông — tức là có thứ khác giữ thay. Không bao giờ cắt đúng ngay trên mối hàn: làm thế là phá chính điểm liên kết.
Không. Lưới B40 giữ hình dạng bằng mối xoắn nên rút được một dải sợi ra mà không cắt sợi nào; lưới hàn giữ hình dạng bằng mối hàn tại từng điểm giao, không có sợi nào luồn qua sợi nào nên không có gì để rút. Với lưới hàn, khổ nên chốt trước khi hàn — cắt chỉ là phương án chữa.
Kìm cộng lực gọn và không sinh nhiệt nhưng để lại đầu vát nhọn phải xử ngay. Máy cắt đĩa nhanh với tấm lớn nhưng sinh tia lửa và làm nóng vùng quanh vết cắt, ảnh hưởng lớp phủ ở đó. Dù dùng cách nào cũng phải có người đỡ nửa tấm rời ra ở nhát cuối.
Ba việc tại chỗ: gạt bavia và đầu nhọn ở đúng số sợi vừa cắt, đánh dấu mép vừa cắt để người sau biết cạnh nào là cạnh sống, và ghi khổ mới lên tấm hoặc lên thẻ. Việc cuối hay bị bỏ nhất — tấm ghi khổ cũ nằm chung đống với tấm nguyên thì lần sau có người lấy nhầm, và nhầm đó chỉ lộ khi tấm đã lên vị trí lắp.
Cần tư vấn theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model theo đúng nhu cầu của bạn.
Gửi yêu cầu tư vấn