"Định mức" trong xây dựng có 2 nghĩa hay bị nhầm: định mức KỸ THUẬT (tính số lượng đai/thép cần từ bản vẽ — xem bài riêng) và định mức DỰ TOÁN (hao phí nhân công, vật liệu, máy thi công chính thức do Bộ Xây dựng ban hành, dùng để lập dự toán và đấu thầu). Bài này nói về định mức dự toán cho công tác gia công, lắp dựng cốt thép — trong đó có bẻ đai, cắt, uốn thép cây.
Định mức dự toán cốt thép nằm ở đâu trong hệ thống định mức
Công tác "sản xuất, gia công, lắp dựng cốt thép" thuộc nhóm mã AF.61000 trong định mức xây dựng ban hành theo Thông tư 12/2021/TT-BXD của Bộ Xây dựng. Nhóm này chia theo LOẠI CẤU KIỆN (móng, tường, cột/trụ, xà dầm/giằng, sàn, cầu thang...), sau đó chia tiếp theo ĐƯỜNG KÍNH thép (thường 3 mức: ≤10mm, ≤18mm, >18mm) và CHIỀU CAO thi công. Công việc bao gồm chuẩn bị, nắn thẳng, cắt, uốn (bẻ đai), hàn/buộc nối, lắp dựng và vận chuyển nội bộ trong phạm vi công trường.
Cấu trúc phân nhóm này đối chiếu khớp nhau ở nhiều nguồn tra cứu định mức công khai (19/07/2026) — riêng SỐ HAO PHÍ cụ thể của từng mã, xem hedge ở mục dưới.
Ví dụ một mã cụ thể (1 nguồn, hedge rõ)
| Mã hiệu | Công việc | Đơn vị | Nhân công (tham khảo) |
|---|---|---|---|
| AF.61531 | Cốt thép xà dầm, giằng, Ø>18mm, cao ≤6m | Tấn sản phẩm | ~8,01 công/tấn (1 nguồn) |
CHỈ 1 nguồn tra cứu định mức trực tuyến xác nhận con số 8,01 công/tấn — chưa đối chiếu đủ ≥2 nguồn độc lập nên đây là tham khảo, không phải số chính thức đã kiểm chứng chéo. Các mã khác (đường kính ≤10mm — nhóm gần với thép đai/thép nhỏ nhất — hay các loại cấu kiện khác) CHƯA tìm được số hao phí cụ thể qua các nguồn tra cứu công khai đã thử; nên tra trực tiếp văn bản Thông tư 12/2021/TT-BXD hoặc phần mềm dự toán chuyên dụng để có số chính xác dùng lập hồ sơ.
Vì sao thép đai (đường kính nhỏ) thường tốn công hơn thép lớn trên mỗi tấn
Về nguyên tắc chung của định mức cốt thép: đường kính càng nhỏ, số lượng thanh/đai trên mỗi tấn thép càng nhiều, nên số công lao động trên mỗi tấn thường CAO HƠN so với thép đường kính lớn (ít thanh hơn trên cùng khối lượng). Đây là xu hướng chung được xác nhận qua cấu trúc phân nhóm theo đường kính của định mức — số hao phí cụ thể cho từng mức đường kính, xem hedge ở mục trên.
Không suy diễn con số cụ thể cho đường kính đai (Ø6-10mm) từ số ví dụ trên (khác đường kính, khác hệ số) — đây chỉ là xu hướng định tính.
Dùng định mức dự toán để làm gì (khác định mức kỹ thuật)
Định mức dự toán dùng để TÍNH CHI PHÍ nhân công, vật liệu, máy thi công khi lập dự toán, đấu thầu hoặc quyết toán công trình — là con số CHÍNH THỨC theo văn bản Nhà nước. Định mức kỹ thuật (bài "Định mức đai cho dầm, cột") dùng để ƯỚC SỐ LƯỢNG đai cần chuẩn bị từ bản vẽ — hai việc khác nhau nhưng thường dùng cùng lúc: ước số lượng trước, rồi tra định mức dự toán để tính chi phí nhân công tương ứng.
Định mức dự toán KHÔNG đo trực tiếp năng suất một MÁY bẻ đai cụ thể — đây là hao phí lao động/chi phí chính thức cho cả công tác (bao gồm cả thao tác thủ công phối hợp máy), không thay thế thông số năng suất riêng của từng model máy.
Sai lầm thường gặp
- Nhầm định mức dự toán (hao phí chi phí chính thức) với năng suất máy bẻ đai cụ thể — hai con số phục vụ mục đích khác nhau, không thay thế nhau.
- Áp số hao phí của một mã (ví dụ đường kính lớn) cho đường kính khác mà không tra đúng mã tương ứng — sai lệch chi phí dự toán.
Bài liên quan trong danh mục
Câu hỏi thường gặp
Định mức dự toán là hao phí nhân công/vật liệu/máy chính thức của Bộ Xây dựng dùng lập chi phí dự toán, đấu thầu. Định mức tính số lượng đai là cách ước số đai cần chuẩn bị từ bản vẽ — khác mục đích, thường dùng nối tiếp nhau.
Không — mã này chỉ áp dụng cho cốt thép xà dầm, giằng, đường kính trên 18mm, chiều cao thi công đến 6m. Loại cấu kiện, đường kính hoặc chiều cao khác có mã riêng với hao phí khác.
Không nên — định mức dự toán đo hao phí lao động/chi phí chính thức cho cả công tác, không phải năng suất riêng của một model máy cụ thể. Muốn ước năng suất máy, dùng công cụ ước tính năng suất & định mức phôi ở trang chủ.
Cần tư vấn & báo giá theo nhu cầu cụ thể?
Gửi thông tin công trình/xưởng — chúng tôi tư vấn chọn đúng model, báo giá và giao lắp.
Gửi yêu cầu tư vấn